Lie Alma-Heijnen geeft Republikeinse groet van solidariteit en strijdbaarheid bij het vertrek na haar bezoek aan het front in de Pyrenneeën als lid van de delegatie van de commissie “Hulp aan Spanje” in 1938. Screenshot van de video geplaatst door Spanje3639 (https://www.youtube.com/watch?v=tZ0UcFiHuBg)
Ik beveel graag het interview aan dat Jaap-Jan Flinterman heeft gevoerd met Seran de Leede over haar biografie van de antifascistische activiste Lie Alma-Heijnen: Seran de Leede, De strijd tegen fascisme. Het activistische leven van Lie Alma (1909-1990), Boom Uitgevers Amsterdam 2026.
Lie Alma was propagandiste en vredesactiviste, onder meer voorzitter van het Wereldvrouwencomité tegen Oorlog en Fascisme. Bovendien was ze lid van twee delegaties van de Commissie ‘Hulp aan Spanje’ (waarvan ook een filmverslag bestaat met verwijzing in het interview) en initiatiefneemster van het Comité Vrij Spanje na “afloop” van de Tweede Wereldoorlog.
Voor het interview: Jaap-Jan Flinterman, “De strijd tegen het fascisme van Lie Alma”, Interview met biografe Seran de Leede dat meteen dient als boekbespreking: https://www.spanje3639nu.nl/boeken-films-podcasts/de-strijd-tegen-het-fascisme-van-lie-alma/
Zelf ga ik hier even door over een “detail”. Ik ben bijzonder getroffen door het klinkende motto waarmee het Comité Vrij Spanje tijdens manifestaties in 1946 opriep tot maatregelen, vergelijkbaar met wat tegenwoordig BDS wordt genoemd, zie noot) tegen het Franquistisch regime in Spanje: ‘In geen land een nazi-trawant!’
Reproductie van het affiche voor de bijeenkomst in de Amsterdamse Markthallen ontworpen door Peter Alma, via Jaap-Jan Flinterman (waarvoor mijn hartelijke dank)
Voor getuigenissen van het gebruik van dat motto in krantenberichten:
• Amsterdamse Markthallen, 5 januari 1946, ‘In geen land een nazi-trawant!’ in Algemeen Handelsblad van 7 januari (https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000046238:mpeg21:a0016)
• Franco aangeduid als “De trawant der agressoren” in een artikel over de “Strijd om Spanje” in het dagblad Trouw van 26 februari 1946 (https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010936636:mpeg21:a0055
• Haagsche Dierentuin, 14 februari 1946, ‘In geen land een nazi-trawant!’ in Het Parool van de 15e (https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMRAZ03:179291038:mpeg21:a00031)
• Nijmegen, “De Vereeniging”, 3 mei 1946, ‘In geen land een Nazi-trawant!’, in de aankondiging van de manifestatie in het Nijmeegsch Dagblad van 30 april (https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMRANM03:048370176:mpeg21:a00048)
• Amsterdam, de Dam, 19 juli 1947, “Rust niet, voordat in geheel Europa geen Nazi-trawant meer te vinden is.”, in artikel “Spanje Vrij! Massale demonstratie, tegen fascistische dictator”, met oproep tot “solidariteit van de volkeren”, in De Waarheid d.d. 21 juli 1947 (https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010852043:mpeg21:a0036).
Noot BDS.
Uitgelicht de tekst naar aanleiding van de manifestatie in de Haagsche Dierentuin:
“Het verdrag met Franco, waardoor Nederland 9.000.000 gulden uitvoert voor sinaasappelen en wijn, moet vernietigd worden, zoo betoogde de heer Gulhard. Ten slotte werd besloten een telegram te zenden aan minister Schermerhorn met het verzoek de diplomatieke en economische betrekkingen met Franco-Spanje te verbreken. Ook aan den Spaanschen minister van Buitenlandsche Zaken werd een telegram gezonden, waarin verzocht werd de zeven doodvonnissen, die onlangs zijn uitgesproken, in te trekken. Er zal door de vereeniging een hulpactie worden ingesteld om medicamenten en voedsel naar Spanje te zenden, zoodra het bevrijd is.” (Het Parool 15 februari 1946, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMRAZ03:179291038:mpeg21:a00031)
