Catalaanse Troebelen 36 – de wonderbaarlijke vermenigvuldiging van beklaagden

Wekelijkse demonstratie tegen de vervolging van Catalanisten in Girona (30 juli 2018), ©2018 Huib J. Lirb

Wekelijkse demonstratie tegen de vervolging van Catalanisten in Girona (30 juli 2018), ©2018 Huib J. Lirb

Je zou zeggen dat de Spaanse Justitie zo onderhand wel bereid zou zijn een stapje terug te doen. Immers, in de loop van het vorige en het huidige jaar is er  toch zeer stevige kritiek gekomen op de vervolging van Catalaanse politici (Puigdemont c.s.), opinieleiders (Quixart en Sànchez), kunstenaars (Valtonyc) en politieambtenaren (Trapero c.s.). De Spaanse Staat is schuldig aan het schenden van mensenrechten (waaronder dat van het zelfbeschikkingsrecht der volkeren) volgens de verklaringen van prominente specialisten op het gebied van mensenrechten en internationaal recht (Alfred Maurice de Zayas, Ben Emmerson, Aamer Anwar, Paul Beckaert) en van non-gouvernementele mensenrechtenorganisaties (Human Rights Watch, Amnesty International). Soortgelijke kritiek is impliciet in de weigering van Belgische, Zwitserse, Schotse en Duitse rechters om uitgeweken Catalanisten uit te leveren of over te dragen voor het delict van rebellie bij gebrek aan het gebruik van geweld of de aanstichting daartoe (zie voor verwijzingen desgewenst mijn eerdere artikelen in de serie “De Catalaanse Troebelen” op www.lirb.nl). Zo nu en dan horen we ook hard protest van politici in Europese landen (Vlaamse N-VA politici als Peter de Roover, zoals in De Afspraak van 19 october 2017, en Jan Peumans, voor welke zie, o.a.: https://www.demorgen.be/politiek/peumans-veroorzaakt-diplomatieke-rel-met-spanje-met-brief-naar-opgesloten-catalaanse-politica-b0759e3e/; en https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2018/10/17/opinie-pieter-bauwens-waarom-peumans-gelijk-heeft/) of in het Europees parlement (41 europarlementariërs op 3 october 2018, waarvoor zie (http://www.catalannews.com/politics/item/meps-wear-yellow-to-demand-release-of-catalan-leaders-from-jail; maar eerder al in februari: http://www.catalannews.com/politics/item/it-is-outrageous-to-have-political-prisoners-in-europe-says-un-expert). 

 

Grafitto in Girona (augustus 2018) “Llarena go Home CDR” (©2018 Huib J. Lirb)

 

     Maar alle kritiek ten spijt, blijft de hele zaak onverminderd verhit doorstoven in een Europese doofpot terwijl het Spaanse Hooggerechtshof onder leiding van rechter Pablo Llarena de druk zelfs methodisch opvoert. De bekende beklaagden, waarvan enkelen nu al een jaar in voorlopige hechtenis zitten (https://www.elperiodico.cat/ca/opinio/20181015/editorial-un-any-de-preso-preventiva-7089805), zullen in de komende weken eindelijk formeel worden voorgeleid (https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2018/10/25/catalaanse-onafhankelijkheidsleiders-doorverwezen-naar-rechtbank/). Tot hun aanhoudende ongeluk, waarschijnlijk. Ze zullen moeten boeten, zo vrees ik, voor de organisatie van het referendum over de onafhankelijkheid van Catalonië en voor het uitroepen van de Catalaanse Republiek ten gevolge van de uitslag van dat referendum. Hoewel dat allemaal is gedaan volgens democratische procedures en principes, komt het gehele “proces” voor de Spaanse politiek-en-justitie (een eenheid in de Spaanse Staat) neer op “rebellie”, strafbaar met 25 of zelfs 30 jaar. Alsof het onrecht nog niet stuitend genoeg was, worden nu ook de leden van de kiescommissie, die vorig jaar netjes door het parlement was aangesteld (http://directe.larepublica.cat/acn/765134/marc-marsal-jordi-matas-marta-alsina-tania-verge-i-josep-pages-els-candidats-de-jxsi-i-la-), wegens hun “medeplichtigheid” aan dat democratische proces aangeklaagd voor de delicten van “ongehoorzaamheid” en “ongeoorloofde aanwending van bevoegdheden” (machtsmisbruik). Tegen deze mensen (Marc Marsal, Jordi Matas, Marta Alsina, Tània Verge en Josep Pagès) eist de aanklager nu een gevangenisstraf van 2 jaar en 9 maanden (http://www.ccma.cat/324/la-fiscalia-demana-2-anys-i-9-mesos-de-preso-per-als-sindics-electorals-de-l1-o/noticia/2883189/). Naar (mijn) verwachting zullen de honderden burgemeesters, schooldirecteuren en anderen die de stemlokalen hebben mogelijk gemaakt dadelijk ook aan de beurt komen. Ze waren van te voren reeds gewaarschuwd (https://www.bbc.com/news/world-europe-41262254; https://elpais.com/elpais/2017/09/13/inenglish/1505312479_083026.html).  De Spaanse Staat is immers traditioneel wraakzuchtig….

Verantwoording. Voor de ondersteuning van de geldigheid van mijn beweringen kan ik desgevraagd (en voor zover redelijk) verwijzingen produceren.

Catalaanse Troebelen 35 – Rendementsverdubbelaars in de berichtgeving

Nederlandse correspondenten in Catalonië geven herhaaldelijk blijk van hun ongeloof over de ontwikkelingen daar zonder zich werkelijk ooit te verdiepen in de achtergronden en actualiteit van het onafhankelijkheidsstreven van de Catalanisten. Rop Zoutberg kwam tijdens de “diada” van 11 september, een jaarlijkse manifestatie van Catalaans onafhankelijkheidsstreven, met een onbenullig belevenis-stukje dat niemand aan verdere kennis of inzicht kon helpen (NOS 11 september 2018). De huidige president van Catalonië, Quim Torra, die zichzelf inderdaad belast ziet met het mandaat om de republiek te verwezenlijken, wordt in zijn “item” voor het NOS journaal smalend weggezet als “uiterst radicale separatist”. Zoutberg spreekt van “een soort marionettenbestuur”, waarbij we ons moeten voorstellen dat “gevluchte” (of is het “voortvluchtige”) Puigdemont aan de touwtjes trekt. Om Torra maar niet serieus te willen nemen! Het referendum van 1 october noemt Zoutberg eenvoudigweg “mislukt”, geheel volgens de officiële lezing van de de Spaanse Staat maar compleet in strijd met democratische principes (zie mijn Catalaanse Troebelen 33). Hij volgde een gezinnetje dat deelnam aan de manifestatie in Barcelona. De kijker ziet hoezeer de mensen zich druk maken over hun ideaal. “Ben je niet bang dat mensen op een dag niet genoeg hebben van al dit gedoe, zoveel protesten?”, vraag Rop aan zijn gastheer tijdens de manifestatie. Die antwoordt dan dat ze al een tijdje bezig zijn en dat het protest alleen maar groeit. “Dus het houdt voorlopig niet op?” Nee.

Gele linten in de openbare ruimte van Caldes de Montbui in juli 2018 verwijzen naar de eis tot de beëindiging van de vervolging van politici, bestuurders en leden van maatschappelijke organisaties die zich hebben ingezet voor de onafhankelijkheid van Catalonië. ©2018 Huib J. Lirb

Mooi interview hoor! Waarom nemen die protesten toe? Hoe kon de zaak zo escaleren? Waarom kiezen miljoenen mensen voor afscheiding van de Spaanse natiestaat? Een deel van het antwoord had je kunnen zien op de witte vlaggen in de achtergrond met de teksten”Llibertat presos politics”. Vrijheid voor de politieke gevangenen – of denk je niet dat mensen als Turull en Forcadell politieke gevangenen zijn, Rop? (“‘politieke gevangenen’, zoals de separatisten hen noemen”, lees ik in zijn artikel). Laatstgenoemde dame, moeder van jonge kinderen, was voorzitter van het legitieme parlement dat besloten had tot het uitroepen van de Catalaanse Republiek als gevolg van de uitslag van het referendum van 1 october. Deze dame zit nu al driekwart jaar (sic!) in voorlopig arrest zonder dus dat haar rechtzaak nog is begonnen! Rop! Het is alsof mevrouw Arib al ten maanden in voorarrest zit! Een ander deel van het antwoord had je kunnen zien op de televisiebeelden van 1 october 2017. Maar goed, dit verslag lijkt, net als de vele voorgangers, vooral te willen aangeven hoe vruchteloos het hele streven is. Anders gezegd: hoe zinloos. Geef het ’t toch eens eindelijk op mensen!

Alex Tieleman, de correspondent voor RTL en Trouw, weet zo mogelijk nog minder van de Catalaanse problematiek en struikelde rond 11 september in zijn verbazing over de wereld over de “schoonmaakploegen” die de gele linten uit de openbare ruimte verwijderen, symbolen die de wereld eraan moeten herinneren dat de Spaanse staat nu al bijna een jaar lang politieke gevangenen heeft (Trouw 11 september 2018). In zijn corresponderende televisieverslag voor RTL als “embedded journalist” – deze man is een rendementverdubbelaar – zagen we hem een nachtje (of zal het een uurtje zijn geweest) mee op pad gaan met een paar van die, zullen we zeggen, “politieke vandalen vermomd als milieuactivisten” (voor meer over de slag om de gele linten, zie mijn Catalaanse Troebelen 32). Oké, we weten het: Tabarnia is boos (“Tabarnia” is overigens een samentrekking van Tarragona en Barcelona, de Catalaanse steden waar de meeste Spaanse immigranten zijn komen wonen en werken; veel van die nieuwkomers zijn Spaanse nationalisten en zij gebruiken de term “Tabarnia” om aan te geven dat zij zich willen distantiëren van de Catalanisten, als waren zij geuzen in een merkwaardige verdraaiing van de geschiedenis).

Rop Zoutberg is nu ook naar Matarò gegaan met precies dezelfde insteek (NOS 24 september 2018). Kenmerkend genoeg wordt in de geschreven versie van zijn verslag gevraagd naar het perspectief van “één van ons”, een Nederlandse dame die er al twintig jaar woont. Zij verguist de separatisten en dreigt Catalonië te verlaten mocht het ooit tot onafhankelijkheid komen. Niet iedereen zal daar rouwig om zijn. In het televisie-item is nog meer mis. Daar horen we een Catalaan – die José (Castiliaans) heet en niet Josep (Catalaans) en bovendien ironisch genoeg dezelfde achternaam draagt als de opvolger van Rajoy als nieuwe voorzitter van de Partido Popular – in hard Castiliaans klagen over het dreigende geweld van de mensen die de gele linten ophangen.
Zoutberg’s bron is een Tabarnia-Catalaan dus die de suggestie wekt dat de Catalanisten gewelddadig zouden zijn. Niet om het een of ander maar als er een miljoen Catalanisten bijeen komen op de Diagonal op 11 september dan verloopt die dag zonder incidenten. Zodra de rechts-radicale unionisten met een paar duizend man komen, dan zijn er altijd weer opstootjes die zij zélf blijken te hebben aangesticht. En als de bevolking wordt opgeroepen om hun democratische wil te uiten in een referendum – net zo legaal als een opiniepeiling van Maurice de Hond (wat kan er “verboden” aan zijn?) – dan timmert de Spaanse politie duizend mensen naar de eerste hulp!

En Rop Zoutberg ging met het begin van het item al de mist in – en met hem het ankertje Trip van de NOS bij de introductie – met de mededeling dat de gele linten het symbool zijn van het separatisme. Nou, eh, dat klopt gewoon niet. Die gele linten zijn een aanklacht tegen het feit van de politieke vervolging van mensen die zich vreedzaam inspannen voor de afscheiding. De tegenstanders van die vervolging zijn heus niet allemaal separatisten. De burgemeester van Barcelona, bijvoorbeeld, Ada Colau (Podem) is tegen de onafhankelijkheid maar ze droeg tijdens de Diada herdenking wél een geel lintje. En op camera heeft ze zich uitgesproken tegen de politieke vervolging met een fel beroep op de huidige regering om alles te doen om er een einde aan te maken. Dat roepen ook specialisten van internationaal recht, óók op de podia van de Verenigde Naties – ik heb daar herhaaldelijk stukkies over geschreven (min of meer expliciet in o.m. Catalaanse Troebelen nrs. 5, 162022, 2631). Maar voor Rop en Rob van de NOS zijn dat al veel te veel details. Zij denken meteen aan populisme. Aan Orban en Salvini. Torra gooien ze dan ook meteen maar op dezelfde hoop van xenofobe volksmenners. En zo is de wereld van de NOS altijd lekker overzichtelijk.

En zo gebeurt het dat mensen die protesteren tegen politieke vervolging worden gezien als de slechterikken (hun protest in de openbare ruimte zouden neerkomen op “nazi-praktijken”) terwijl de schurken die deze uitingen van maatschappelijk verzet actief verwijderen – en dus kennelijk vóór de politieke vervolging zijn – gezien worden als de weerloze slachtoffers. Wie zijn nu eigenlijk de fanatici? Ik weet wel wie ik enger vindt!

Waarom lezen deze journalisten zich niet een beetje meer in? Koop een boek en lees het! Waarom spreken ze niet met vooraanstaande voorstanders van de onafhankelijkheid? Sommigen zitten gevangen, anderen zitten in ballingschap – handig dichtbij voor de Nederlandse pers bovendien. Waarom vragen ze het niet aan Colau? De aandacht van de Nederlandse journalisten waarvan ik de stukken tegenkom (want ja, je kunt niet alles volgen) gaat overwegend uit naar het perspectief van de unionisten. Spanje is de norm want dat is nu eenmaal de norm. En zo wint het Spaans nationalisme ’t opnieuw van het Catalaans nationalisme. Ze lezen El Pais – een extreem partijdige krant die merkwaardig genoeg wordt gezien in het buitenland als de Spaanse kwaliteitskrant bij uitstek (waarbij het misschien scheelt dat ze online ook Engelse vertalingen meegeven). Ze volgen een persconferentie van vertegenwoordigers van de staat of de landelijke politiek; of ze stellen hun vrienden, buren en, wie weet, de incidentele passant een paar vragen en vissen naar een weerklank van hun eigen vooronderstellingen. En wanneer de hamvraag dan toch eens aan “separatisten” wordt gesteld – “wat bezielt jullie?” – dan lijkt de wil om een zinvol antwoord te krijgen er niet te zijn. Want omdat ze dan blijven steken in de beleveniswereld van verontwaardiging en ongeloof, wordt er niet verder doorgevraagd. En ondertussen wordt een groot deel van het Nederlandse publiek maar heel summier en zeer eenzijdig geïnformeerd.

PS. voor degenen die mijn tirade nog niet lang genoeg vonden, sta ik ook even stil bij deze merkwaardige uitspraak van de primaire bron van Zoutberg. Ik citeer uit het geschreven online artikel van de NOS van 24 september 2018: “De Spaanse nationalist Casado ging vroeger ook naar de optocht, waarmee de val van Barcelona tijdens de Successieoorlog in 1714 wordt herdacht. Maar sinds het Catalaanse bestuur zes jaar geleden voor het pad van de onafhankelijkheid koos, is La Diada volgens hem gekaapt door separatisten. ‘Eerst waren er alleen senyera’s (de officiële Catalaanse vlaggen) te zien, nu alleen nog maar estelada’s (onafhankelijkheidsvlaggen)’, zegt Casado.” Wat opvalt is de onzinnige suggestie dat er ooit iets anders gevierd of herdacht had kunnen worden tijdens de Diada dán de Catalaanse onafhankelijkheid. Want men gedenkt daar het verlies van de soevereiniteit met de bedoeling dat die eens weer zal worden herwonnen. Wat vierde die meneer Casado vroeger dan op de Diada? Was het voor hem een soort koninginnedag? Een Uitmarkt? Een folkloristisch dagje-vrij?

Voor nog meer fixatie op deze meneer Casado “de lintjesknipper” in de Nederlandse pers, zie het NRC artikel van 9 september 2018: delen de rendementsverdubbelaars hun adressenbestand?

Bona Diada a tothom! – Catalaanse Troebelen 34

Catalanistische vlaggen 2018

“Strijk de vlaggen eer ge ze hijscht” ©2018 Huib J. Lirb

Ter gelegenheid van de jaarlijkse herdenking, vandaag op 11 september, van het verlies van de Catalaanse soevereiniteit in 1714, “la diada”, hebben de politieke gevangenen en vluchtelingen een paar dagen geleden gezamenlijk een manifest weten te publiceren dat oproept tot de verdediging van de democratische vrijheden in Catalonië tegen de repressie door de Spaanse Staat (ara.cat 9 september 2018).  Deze tekst bevat een prachtige weerklank van Benedict Anderson’s begrip van de natie als “ingebeelde gemeenschap” (Benedict Anderson, Imagined Communities. Reflections on the Origin and Spread of Nationalism, London 1983),  “civic nationalism” (in contrast tot etnisch nationalisme) met de nadrukkelijke kwalificatie van een gemeenschap van waarden,  anti-fascistisch en inclusief, met de diversiteit van de multi-culturele samenleving.
Ik citeer: “Ens sentim hereus dels lluitadors antifranquistes i del llegat del conjunt del catalanisme, el sobiranisme i l’independentisme, que sempre ha treballat per enriquir l’imaginari col·lectiu de país, des de l’empatia i sense demanar renúncies a ningú ni dels seus orígens, ni de la seva llengua ni de la seva identitat.”
 
In mijn vertaling:
“We beschouwen onszelf als de erfgenamen van de strijders tegen het Franquisme en als de begunstigden van het legaat van het Catalanisme dat, in complete vereniging met de toewijding aan de souvereiniteit en onafhankelijkheid, zich altijd heeft ingespannen voor de verrijking van de ingebeelde gemeenschap van het land, mét inleving in de gedachten- en beleveniswereld van anderen en zónder de eis aan wie dan ook om de eigen afkomst, de eigen taal of de eigen identiteit te verloochenen.”
Ik wens ze vandaag een mooie diada toe: bona Diada a tothom!
 

Voor de achtergrond van de Diada, die tegelijk het verlies van onafhankelijkheid gedenkt én het vooruitzicht op de herwinning ervan viert, zie mijn Catalaanse Troebelen nr. 8.

 

Intussen, op Sicilië…

I Nuovi Vespri

Memo: door een merkwaardig toeval (?) hebben de Siciliaanse separatisten ook juist vandaag hun eigen politieke manifest klaar. Ze zetten helaas een minder vreedzame toon aan dan de Catalanen. “De structurering van onze politieke beweging is voltooid. Een oproep tot wapening voor diegenen die willen strijden”, zo de onhandige formulering gaat, “door de berusting  die het systeem goed uitkomt terzijde te schuiven. Voor de jongeren die de gelegenheid hebben om geschiedenis te schrijven. Behalve de vele initiatieven te velde, zijn er ook vormingscursussen en studiebeurzen. De campagne voor de bevrijding van Sicilië is van start gegaan!” (http://www.inuovivespri.it/2018/09/11/il-manifesto-politico-de-i-nuovi-vespri-per-i-siciliani-seri-e-per-i-giovani-che/#_: “Completata la strutturazione del nostro movimento politico. Una chiamata alle armi per chi vuole lottare, mettendo da parte la rassegnazione che fa comodo al sistema. Per i giovani che hanno la possibilità di scrivere la storia. Tra le tante iniziative in campo, corsi di formazione e borse di studio. Al via la campagna di liberazione della Sicilia…”) De toon is verschillend en de processen staan ook in de politieke werkelijkheid van vandaag op zich ook los van elkaar. Toch zien we op tal van plaatsen dat de klassieke nationale staten steeds meer onder druk staan van onafhankelijkheidsbewegingen (denk ook aan Schotland, de Veneto-Lombardije, Corsica). In het Siciliaanse geval  is er echter wel een historisch verband met Catalonië want de naam van de Siciliaanse onafhankelijkheidsbeweging, “I Nuovi Vespri”, herinnert aan de omverwerping van het Franse (Angevijnse) juk ten gunste van, inderdaad, een nieuw Catalaans (zogenaamd Aragonees) bestuur (vanwaar de gelijkenis in de gebruikte vlag). De Nieuwe Vespers verwijst naar deze omwenteling die de geschiedenis is ingegaan als de Siciliaanse Vespers (waarvoor zie, als klassiek voorbeeld, Steven Runciman, The Sicilian Vespers, Cambridge 1958; vertaald als De Siciliaanse Vespers. Een geschiedenis van de Mediterrane wereld aan het einde van de 13e eeuw,  Amsterdam 1988). Hier is veel meer over te vertellen en ik kom er later dan ook graag op terug.

Catalaanse Troebelen 33 – Overwegingen over de opkomstdrempel of deelnamequorum en de dubbelzinnige boodschap van Bono

Facebook stukje 1 september 2018

De nieuwe leider van de Partido Popular zal zich ervoor inspannen om de Spaanse wet op de verboden symbolen van 1981 – die de hakenkruisen en de fascistische adelaar uit het straatbeeld moesten houden – aan te passen. Het is zijn verklaarde bedoeling om de gele linten te verbieden als zouden die “antidemocratische propaganda” behelsen (“Pablo Casado també proposa la modificació de la Llei de símbols del 1981 perquè sigui obligatori pels consistoris retirar “la propaganda antidemocràtica” – CCMA d.d. 1 september 2018). Ironisch, nietwaar, zo’n verbod van linten die protesteren tegen de vervolging van politici, bestuurders en opinieleiders vanwege hun pogingen de Catalaanse onafhankelijkheid te bewerkstelligen in overeenstemming met de uitslag van een referendum dat door de Spaanse nationalisten “illegaal” is verklaard. Was de opkomst te klein? Dat vonden ze ook in ons land van “meten is weten” inderdaad wel. Laten we eens kijken….

In het geval van de Catalaanse onafhankelijkheid zijn de leiders van Europese lidstaten stellig in hun ontkenning: met een opkomst van 42 procent zou een meerderheid van 90% betekenisloos zijn (https://www.bnr.nl/…/90-procent-stemt-voor-onafhankelijkhei…). Maar de EU geeft nu wel meteen gehoor aan de uitslag van een meerderheid van 80% van de stemmen in een online raadpleging (enquete) waar slechts iets meer dan 1% van de burgers aan heeft deelgenomen. De EU telt namelijk zo’n 375 miljoen stemgerechtigden (https://prodemos.nl/…/de-europese-un…/europese-verkiezingen/); de “opkomst” (aantal respondenten) in de zaak over de zomer- en wintertijd was 4,6 miljoen en dat komt neer op een percentage van 1,2%. “De mensen willen het, wij doen het”, zou Juncker hebben gezegd terwijl ook de kranten spreken van een “duidelijk signaal” van de Europeanen (https://www.ad.nl/…/duidelijk-signaal-europeanen-stop-de-z…/). Nee – en ik herhaal het nog maar eens – een uitkomst van 90% van de stemmen bij een opkomst van 42% is kennelijk betekenisloos? (zie hiervoor ook mijn http://www.lirb.nl/historia-the…/de-catalaanse-troebelen-10/) Het begrip “democratie” is blijkbaar héél rekbaar waar het gaat om de gevestigde belangen van de natiestaten en de EU.

Facebook stukje d.d. 3 september 2018

De openingsbeelden van de actuele show van U2 bevatten een beeld van een demonstratie van Catalanisten en dat wordt door Catalaanse media meteen gezien als een blijk van steun aan het democratische proces dat heeft geleid tot het uitroepen van de Catalaanse Republiek vorig jaar (https://www.elnacional.cat/…/catalan-process-u2-european-to…). Maar hoe we het gebruik van dit beeld moeten interpreteren is misschien ietsje minder duidelijk dan de enthousiaste redacteur van El Nacional denkt (en datzelfde geldt voor het stukje in El Món van 2 september 2018). Want Bono propageert, blijkens een interview met de Frankfürter Allgemeine van 27 augustus, juist een Europese democratie die door nationalisme wordt bedreigd. Tja, welk nationalisme? Het Spaanse of het Catalaanse? De Spaanse premier heeft Bono in ieder geval al gecomplimenteerd met de beeldsequentie dus voor hém is de betekenis ook duidelijk genoeg – récht tegenover die van de Catalanisten!

The Catalan process, on the big screen in U2’s European tour. The Catalan independence process has a large-as-life presence in the new European tour that legendary Irish rock group U2 began on Friday.

Catalaanse Troebelen 32 – De Slag om de Gele Linten

Gele linten in de openbare ruimte van Caldes de Montbui in juli 2018. Ze verwijzen naar de eis tot de beëindiging van de vervolging van politici, bestuurders en leden van maatschappelijke organisaties die zich hebben ingezet voor de onafhankelijkheid van Catalonië. ©2018 Huib J. Lirb

Deze week zijn de gemoederen in Catalonië nogal hoog opgelopen in de Slag om de Gele Linten. Verspreid over het hele land zijn dit jaar talloze gele linten opgehangen – aan balkons, gevels, langs snelwegen, lantaarnpalen en ander straatmeubilair – in protest tegen de hechtenis (en verdrijving in ballingschap) van Catalaanse politici en opinieleiders (bijv. El Pais 25 augustus 2018).

De protestboodschap domineert het iconische stadsgezicht van Besalú. Toeristen kunnen het ook lezen op het spandoek aan de gevel van het gemeentehuis. Op het centrale plein van de stad, dat toepasselijk genoeg het plein van de vrijheid heet, draagt een grote plataan linten en kaarten met namen van de politieke gevangenen en ballingen. Alle foto’s ©2018 Huib J. Lirb

De protestboodschap domineert het iconische stadsgezicht van Besalú. Toeristen kunnen het ook lezen op het spandoek aan de gevel van het gemeentehuis. Op het centrale plein van de stad, dat toepasselijk genoeg het plein van de vrijheid heet, draagt een grote plataan linten en kaarten met namen van de politieke gevangenen en ballingen. Alle foto’s ©2018 Huib J. Lirb

“Tie a yellow ribbon ‘round the old oak tree” (Tony Orlando 1973), moet u indenken, ook met verwijzing natuurlijk, vooral, aan het gebruik in de VS ter bezwering van de militaire overzee om snel heelhuids thuis te komen (lees hier het verhaal van dit lied). De symbolen hangen zelfs aan gevels en ballonnen van gemeentehuizen, tot grote woede van de Spaanse nationalisten. Spanjaarden, Unionisten en “Tabarnianen” (Spaanse en Spaanstalige immigranten in TA-rragona en BAR-celona die zich een Spaans-nationalistisch Catalonië zonder Catalanisten voorstellen, welke aspiratie als project zojuist is gepresenteerd aan het Europees Parlement, waarvoor zie  CatalunyaPress 30 augustus 2018; zie ook tabarnia.org) hebben tevergeefs geprobeerd de linten in de openbare ruimte te verbieden, zeker nu er een enorm gebaar is gemaakt (zie voor een grootse climax die het record van tien maanden voorlopige hechtenis markeert: El Món 16 augustus 2018).

Links en tweede van links: het gemeentehuis (l’Ajuntament) van Vic aan het Plaça Major, met de klokketoren, voorzien van spandoek (“Vrijheid Politieke Gevangenen”) met bijbehorend geel lint (“llaç groc”) en de estelada. Tweede van rechts: spandoek met geel lint aan het gemeentehuis van La Garriga met op de voorgrond een “Gegant” (die overigens ook, hier evenwel niet zichtbaar, een geel lintje opgespeld had gekregen). Geheel rechts: een “llaç groc” aan het balkon van het gemeentehuis van Granollers. Alle foto’s ©2018 Huib J. Lirb

Links en tweede van links: het gemeentehuis (l’Ajuntament) van Vic aan het Plaça Major, met de klokketoren, voorzien van spandoek (“Vrijheid Politieke Gevangenen”) met bijbehorend geel lint (“llaç groc”) en de estelada. Tweede van rechts: spandoek met geel lint aan het gemeentehuis van La Garriga met op de voorgrond een “Gegant” (die overigens ook, hier evenwel niet zichtbaar, een geel lintje opgespeld had gekregen). Geheel rechts: een “llaç groc” aan het balkon van het gemeentehuis van Granollers. Alle foto’s ©2018 Huib J. Lirb

Dat is mislukt omdat zowel het ophangen als het weghalen van deze symbolen door de procureur-generaal van de Spaanse Staat María José Segarra zijn geacht te vallen onder de vrijheid van meningsuiting (CCMA 20 augustus 2018). Maar de Unionisten (aangevoerd door Inés Arrimadas, de leider van de partij Ciutadans/Ciudadanos) maken bezwaar tegen het feit dat de Catalaanse politie (de Mossos d’Esquadra) vorige week dan tóch de namen heeft genoteerd van 14 mensen die bezig waren geweest om linten weg te halen en beschuldigt het Catalaanse bestuur (in de persoon van de president Quim Torra) ervan de eigen politie te gebruiken voor politieke doeleinden (The Guardian 29 augustus 2018). En daarom worden die linten nu opeens massaal weggehaald door tegenstanders van de Catalaanse Republiek (waarvoor zie, bijvoorbeeld: El Periodico 19 augustus 2018). Dat gebeurt doorgaans ’s nachts. Vorige week zou een Russische vrouw wiens kinderen aldus bezig waren met de verwijdering van de linten in een park in Barcelona hard in haar gezicht zijn geslagen voor welke misdaad de dader zou zijn aangeklaagd; maar deze kwestie is controversieel omdat beide betrokkenen ook zouden hebben verklaard dat hun ruzie niet politiek beladen was maar gewoon ging over de snauw naar de kinderen die de linten op de grond gooiden en niet opruimden (Catalan News 27 augustus 2018; La Vanguardia 25 augustus 2018). Niettemin proberen de unionisten, openlijk aangevoerd door, zoals gezegd, de conservatief populistische “burgerpartij” Ciutadans/Ciudadanos van Arrimadas, er grotere politieke munt uit te slaan – u weet dat men er immers alles aan doet om de Catalanisten te kunnen betichten van gewelddadigheid om zo de strijd voor zelfbeschikking te ondermijnen (waarvoor zie mijn Catalaanse Troebelen 30). Een paar nachten geleden is een ploeg van 80 gemaskerde mensen in witte pakken bezig geweest om in de Baix Empordà (te beginnen in La Bisbal en aangekondigd voor La Pera, Platja D’Aro, Sant Feliu de Guíxols) linten te verwijderen (El Pais 29 augustus 2018; The Guardian 29 augustus 2018).  Gisteren heeft de partijleiding van de burgerpartij dat overdag gedaan onder grote publieke belangstelling (El Pais 29 augustus 2018). En tijdens die gelegenheid blijkt een cameraman in de menigte te zijn aangevallen omdat sommigen dachten dat hij werkte voor de Catalaanse televisiezender TV3; op de video kunnen we goed zien hoe de cameraman, die overigens voor TeleMadrid werkte, harde klappen kreeg van meerdere vrouwen en mannen om hen heen (El Pais 29 augustus 2018; La Vanguardia 30 augustus 2018).

Linten langs de snelweg tussen Tona en Vic. Linten aan de brug van Eiffel over de Onyar in Girona. Linten aan een boom in Vic. Portretten van vier van de politieke gevangenen (Jordi Cuixart, Oriol Junqueras, Jordi Sanchez en Joaquim Forn) op een lantaarnpaal. Een sticker in Girona. Alle foto’s ©2018 Huib J. Lirb

Linten langs de snelweg tussen Tona en Vic. Linten aan de brug van Eiffel over de Onyar in Girona. Linten aan een boom in Vic. Portretten van vier van de politieke gevangenen (Jordi Cuixart, Oriol Junqueras, Jordi Sanchez en Joaquim Forn) op een lantaarnpaal. Een sticker in Girona.
Alle foto’s ©2018 Huib J. Lirb

Het geweld neemt dus toe: denk ook maar aan de aanval op de fotograaf Jordi Borras, die bij de presentatie van zijn boek over het staatsgeweld van 1 october vorig jaar, op 17 juli j.l. op straat werd geslagen door een verontwaardigde agent van de Spaanse Nationale Politie (El Món; Catalan News; CCMA). Tegenover de vele gewelddadigheden van Spaans-nationalistische zijde in de Catalaanse Troebelen – met natuurlijk het harde politieoptreden tijdens het referendum voorop – staat nu dit ene geval van de onfortuinlijke Russische dame (zie ook de verwijzing in de update naar de vandalisering van het veld met gele kruizen in Vic in juli). Maar elke misdaad is er sowieso één teveel; en vooral voor de Catalanisten, die voor de geldigheid van hun pleit in internationaal recht vér moeten blijven van gewelddadigheid. Op zijn Facebookpagina maande Carles Puigdemont gisteren dan ook voor de zoveelste keer tot kalmte en vooral tot geweldloosheid (Facebook bericht 29 augustus 2018 “Faig una crida a no escalar un conflicte sobre els llaços grocs. A tots els que han dissenyat una escalada de confrontació els hem de fer front amb serenitat, sense caure en provocacions que només alimenten actituds radicals que dificulten el necessari diàleg entre les parts”).

Jordi Turull. Een van de portretfoto’s van de politieke gevangenen aan de pijlers van het spoor in Girona. ©2018 Huib J. Lirb

Jordi Turull. Een van de portretfoto’s van de politieke gevangenen aan de pijlers van het spoor in Girona. ©2018 Huib J. Lirb

Keep calm and carry on protesting.

Beelden van de wekelijkse demonstratie (in dit geval d.d. 30 juli 2018) tegen de vervolging van Catalanisten voor het gemeentehuis van Girona ©2018 Huib J. Lirb

Beelden van de wekelijkse demonstratie (in dit geval d.d. 30 juli 2018) tegen de vervolging van Catalanisten voor het gemeentehuis van Girona ©2018 Huib J. Lirb

P.S. Tezelfdertijd wordt op steeds meer plaatsen ook de vlag van het Catalaanse onafhankelijkheidsstreven belaagd: de “estelada”, d.w.z., de traditionele vlag van Catalonië met de vier bloedstrepen van Wilfred de Harige op een geel veld aangevuld met de witte ster in een blauwe driehoek ter verwijzing naar de onafhankelijkheidstrijd van Cuba. Spaanse nationalisten nemen ook vaker aanstoot aan de estelada’s die in het buitenland worden getoond (bijvoorbeeld El Nacional; zie ook de video op Youtube, waar een Italiaanse restauranthouder in zijn eigen land is gekoeioneerd om de estelada neer te halen omdat die, volgens de Spaanse nationalist die het filmt, een belediging is voor Spanje als verondersteld merkteken – hoe komen ze erbij? – van Catalaans nazisme, racisme en superioriteitsgevoel).

Update d.d. 31 augustus 2018. Een van de mensen die de cameraman van TeleMadrid hebben aangevallen (omdat ze ten onrechte dachten dat hij van de Catalaanse televisie was) blijkt een lokaal bestuurder te zijn geweest van de volkspartij Ciudadanos (https://elmon.cat/politica/exregidor-cs-escridassaven-camera-tele-madrid). Intussen zijn er veel nieuwe incidenten geweest van mensen die gele linten weghalen, zoals in Blanes. De burgemeester van Barcelona, Ada Colau (Podem/Podemos) – zelf géén voorstander van Catalaanse onafhankelijkheid – heeft nu het weghalen van de linten toch een daad van agressie genoemd (https://elmon.cat/politica/colau-diu-que-treure-llacos-grocs-agressio). De leider van de Partido Popular in Catalonië, Xavier García Albiol, wil betere bescherming van de mensen die de gele linten weghalen; hij zegt een meldpunt te willen instellen voor de “misdaden” van de indipendentistas.
Zelf klaagt hij de gemeente Vic aan (gemeentebestuur, Òmnium, ANC en CDR) omdat die nu iedere namiddag de klok van het gemeentehuis luidt en per megafoon de boodschap doet klinken dat de buitengewone situatie van nationale urgentie niet mag worden genormaliseerd; dat ze er iedere dag aan herinneren dat er politieke gevangenen en ballingen zijn; en dat ze zich niet zullen laten afleiden van hun doel om de onafhankelijkheid van Catalunya te bewerkstelligen (https://elmon.cat/politica/pp-denunciara-lajuntament-vic-no-ho-govern-espanyol: “La megafonia de l’Ajuntament de Vic difon cada dia a través de la megafonia del campanar de la Plaça Major un missatge en què insta a “no normalitzar una situació d’excepcionalitat i d’urgència nacional. Recordem cada dia que encara hi ha presos polítics i exiliats” i demana que “no ens desviem del nostre objectiu, la independència de Catalunya”; cf. https://elpais.com/ccaa/2018/08/31/catalunya/1535709933_127037.html; http://www.ccma.cat/324/lajuntament-de-vic-emet-per-megafonia-un-missatge-independentista/noticia/2873150/; voor het incident van de auto die op 22 juli de gele kruisen stuk reed, kruizen die de grieven van de Catalanen symboliseerde, ziehttps://elpais.com/ccaa/2018/07/22/catalunya/1532265511_480014.html). Albiol verklaarde vandaag op TV dat deze oproep het spook van de Spaanse Burgeroorlog oproept (ibidem; https://www.elpuntavui.cat/politica/article/17-politica/1458903-el-pp-anuncia-que-denunciara-l-ajuntament-de-vic-davant-de-la-fiscalia.html; cf., ook voor de reactie van Albert Rivera van Ciudadanos, de Spaanse nationalist bij uitstek die de verantwoordelijken in Vic beticht van “nationalistisch fundamentalisme”, http://www.ccma.cat/324/lajuntament-de-vic-emet-per-megafonia-un-missatge-independentista/noticia/2873150/). Alsof dat spook niet sowieso al deze tijd nog gewoon door Catalunya en Spanje heeft rondgewaard bij de gratie van de Franquistische “reflexen” (waarbij ik verwijs naar ten eerste de actuele ontwikkelingen rond de voorgenomen verplaatsing van de stoffelijke resten van Franco en ten tweede, als in eerdere stukken, naar Ramón Cotarelo, Memoria del Franquismo, Madrid 2011; Ramón Cotarelo & José Manuel Roca, La Antitransición. La derecha neofranquista y el saqueo de España, Valencia 2015; Giles Tremlett, Ghosts of Spain: Travels Through a Country’s Hidden Past, London [2006] 2012).
Een interessante politieke ontwikkeling van deze dagen is de plotselinge aanval van de Partido Popular (Casado, Albiol) op de mensen van Ciutadans/Ciudadanos (Rivera, Arrimadas) – die beiden in het rechts-populistische vijvertje van Spaans nationalisme naar stemmen vissen – omdat die met hun actie om de gele linten te verwijderen nodeloos zouden hebben geprovoceerd, zozeer zelfs dat er dus een (hoe dan ook verkeerde, zoals later bleek) cameraman bijna werd gelynched door een menigte waar óók nog eens mensen meeliepen die nazi symbolen droegen (https://www.eldiario.es/politica/Casado-desmarca-retirada-Ciudadanos-crispacion_0_809119731.html; https://www.lavanguardia.com/politica/20180831/451545643808/choque-pp-cs-estatregia-rivera-buscar-confrontacion.html).  Wie waren nou ook alweer de enge nationalisten? En wie schurkt er nu aan tegen het fascisme?

 

Spaans Lunteren

Zojuist is besloten dat de resten van Francisco Franco zullen worden weggehaald uit het monument “De Vallei van de Gevallenen” om te worden herbegraven op een nog nader te bepalen plaats (o.a. https://www.lavanguardia.com). De fascistische dictator, die met geweld een einde heeft gemaakt aan de democratische Tweede Republiek van de 1930er jaren, is, zo mag ik best zeggen (met o.m. Paul Preston, The Spanish Holocaust. Inquisition and Extermination in Twentieth Century Spain, London 2012; Raymond Carr, The Spanish Tragedy. The Civil War in Perspective, London 1977; Stanley G. Payne, The Franco Regime 1936-1975, London 1987), hoofdverantwoordelijk voor honderdduizenden slachtoffers tijdens de Spaanse Burgeroorlog en de daaropvolgende dictatuur. Onder zijn leiding is het nationale monument gebouwd. Er zouden 46.000 gevallenen zijn begraven, waaronder ook republikeinen voor zover duidelijk was dat die tegenstanders tenminste katholiek waren. Het monument moest doorgaan voor een gedenkplaats gericht op vrede maar het is toch vooral een plaats gebleven waar Francisco Franco en de zijnen werden vereerd (inclusief zijn voorganger, de dictator Primo de Rivera). Daar is niets aan veranderd, ook niet na de restauratie van het koningschap overeenkomstig de laatste wensen van de dictator zelf. Krachtens de wet op de collectieve herinnering van 1977 mag er geen beschuldigende vinger meer mogen gewezen naar de betrokkenen in de burgeroorlog en de dictatuur. De fascisten zijn na de transitie tot een parlementaire democratische monarchie dan ook geheel buiten schot gebleven (Victor Alba, Transition in Spain. From Franco to Democracy, New Bruswick 1978; Paloma Aquilar, Memory and Amnesia. The Role of the Spanish Civil War in the Transition to Democracy, New York & Oxford 2002; Ramón Cotarelo, Memoria del franquismo, Tres Cantos 2011, Ramón Cotarelo & José Manuel Roca, La antitransición. La derecha neofranquista y el saqueo de España, Valencia 2015). Daarom kan het nu gebeuren dat er veel protest is, van ogenschijnlijk nette mensen met stropdassen of parelkettingen, tegen de opgraving van de stoffelijke resten van de fascistische schurk. Er is jarenlang voor gepleit, niet alleen of zelfs zozeer door de politici van de PSOE (die nog al eens in coalitie zijn getreden met de PP) als wel en vooral door de rechter Garzón die zo onderhand de gesel is gebleken van conservatief Spanje (zie bijv. https://nos.nl/…/2070295-franco-s-tombe-moet-weg-uit-de-val…; verder doel ik op de Gürtel affaire van corruptie en machtsmisbruik waarin tientallen centrum-rechtse politici blijken te zijn betrokken; voor de inconsequente opstelling van de PSOE, zie El Pais d.d. 8 october 2013).

Franco’s nabestaanden zijn laaiend. Francis Franco, kleinzoon van de dictator en de man achter de stichting Fundació Nacional Francisco Franco (die een website hebben waar je misschien beter niet op moet klikken want dan kom je in een soort sluisje terecht; de PSOE zou de stichting overigens geheel willen verbieden, waarvoor zie https://www.ara.cat/cultura/Ofensiva-contra-simbols-del-franquisme_0_2049995043.html), waarschuwt de regering dat zij een “delict van plichtverzuim” begaan. Hij acht het besluit lafhartig want Franco en de zijnen kunnen zich niet meer verdedigen tegen de schennis, opportunistisch want de socialisten kunnen zich zo manifesteren als hervormers zonder échte problemen van Spanje aan te pakken en wraakzuchtig want ze halen hun gelijk in weerwil van de afspraken die in en na de transitie zijn gemaakt over de amnestie en de amnesie (bekijk zijn optreden op Antenna3: https://www.antena3.com/…/francis-franco-sobre-la-exhumacio…; het staat nu verder in alle kranten vandaag).
Door de transformatie van het mausoleum van Franco tot een monument van herdenking zal echter weinig goeds worden bereikt, vrees ik persoonlijk. De vallei der gevallenen lijkt me, voor zover ik dat kan nagaan zonder er te zijn geweest (maar zie bijv. Giles Tremlett, Ghosts of Spain. Travels Through a Country’s Hidden Past, London 2006, chapter 2), toch vooral een monument voor de overwinning van het fascisme – zelfs als je de leegte die door de exhumatie zal ontstaan zou opvullen met, zeg, een openbaar toilet, zou de plaats nog steeds beladen blijven. Bovendien wordt Franco met de herbegrafenis voor zijn aanhangers als het ware geheractualiseerd, nu als martelaar, en dat zullen we ongetwijfeld merken op zijn volgende plaats van bestemming. Misschien was het beter geweest om het monument te beroven van zijn predicaat “nationaal monument” en het te sluiten voor algemeen publiek? Hebben wij even mazzel dat we ons alleen druk hoeven te maken over de muur van Lunteren! (https://nos.nl/artikel/2219740-muur-van-mussert-wordt-rijksmonument.html).

Catalaanse Troebelen 31 –  ¡Toe maar! 

Het is moeilijk om nog ander nieuws te vinden in de luwtes van de onweders van Trump en de overvloedige berichten over de sportprestaties van mannen in lycra op de fiets en mensen die druk in de weer zijn met een balletje, aan de voet of op een racket. Toch gebeurt er nog genoeg op andere terreinen en in andere gebieden. “Ook in Catalonië?” hoor ik mijn handjevol volgers vragen. Nou en of. 

Kwestie 1. De rechter voor de rechter gedaagd

De advocaten van Carles Puigdemont (die nochthans in Duitsland is blijven steken) en de andere Catalaanse ballingen die nu nog verblijven in België (Toni Comín, Lluís Puig en Meritxell Serret) en Schotland (Clara Ponsatí) hebben op 4 juni de hoge onderzoeksrechter van het Spaanse Constitutioneel Hof, Pablo Llarena, voor de Brusselse rechtbank gedaagd wegens vooringenomenheid. De Belgische rechter heeft Llarena nu gedagvaard om op 4 september in Brussel te verschijnen.

Uitingen van protest tegen de vervolging van Catalanisten in Girona en Caldes de Montbui, augustus 2018 (©2018 Huib J. Lirb)

     De politiek gemotiveerde vooringenomenheid van Llarena en zijn collega’s – de Spaanse Justitie –  zou, dunkt ook mij, al voldoende zijn gebleken uit de vele aanklachten en beschikkingen in de volgende zaken tegen (in min of meer willekeurige volgorde):

  1. de twee leiders van de onafhankelijkheidsbewegingen Ómnium Cultural en ANC (“de twee Jordi’s”) respectievelijk Jordi Cuixart en Jordi Sànchez, beide in voorlopige hechtenis wegens “seditie” sinds 16 october 2017 (zie http://www.ccma.cat/324/La-fiscalia-denuncia-per-sedicio-les-concentracions-del-20S/noticia/2810421/)
  2. de acht bewindslieden van de Catalaanse regering die in Spanje in voorlopige hechtenis zijn genomen op verdenking van rebellie, seditie en misbruik van publieke middelen, te weten de ministers Josep Rull i Andreu, Jordi Turull i Negre, Raül Romeva i Rueda, Dolors Bassa Coll, Meritxell Borràs i Solé en Carles Mundó Blanch, allen vanaf 2 november 2017 met een tijdelijke vrijlating op borgtocht van 4 december 2017 en, met uitzondering van de twee laatstgenoemden, tot hun hernieuwde gevangenisschap vanaf 23 maart 2018; de ministers Joaquim Forn Chiariello en Oriol Junqueras i Vies met ononderbroken gevangenisschap zonder borgtocht vanaf 2 november 2017. 
  3. de voorzitter van het Catalaanse parlement dat “het bestond” de Catalaanse Republiek uit te roepen, Maria Carme Forcadell i Lluís, ook zij voor rebellie, seditie en het misbruik van publieke middelen, vanaf 9 november 2017 in voorlopige hechtenis, op borgtocht vrijgelaten direct de dag erop maar opnieuw gevangen gezet op 23 maart 2018
  4. de zeven voortvluchtige politici (Carles Puigdemont eerst in België en nu in Duitsland, Toni Comín, Lluís Puig en Meritxell Serret in België, Clara Ponsatí eerst in België en nu in Schotland, Anna Gabriel en Marta Rovira in Zwitserland), voor de gebruikelijke aanklachten van rebellie / seditie / opruïng / ambtsmisbruik en malversatie. Verwijzingen naar de allesoverheersende zaak lijkt me op zich onnodig, maar voor een paar overzichtsartikelen verwijs ik naar https://elpais.com/politica/2017/12/01/actualidad/1512118897_337961.html, https://cat.elpais.com/cat/2018/03/23/espana/1521812384_321414.html; voor de vlucht van Anna Gabriel, zie http://www.catalannews.com/politics/item/summoned-pro-independence-leader-travels-to-geneva; voor Marta Rovira, zie https://www.lavanguardia.com/politica/20180323/441868139224/marta-rovira-suiza-tribunal-supremo.html; ik heb op eerdere gelegenheden uitgebreid verslag gedaan van de formele protesten van specialisten op het gebied van internationaal recht, zoals Alfred-Maurice de Zayas en Ben Emmerson (http://www.lirb.nl/uncategorized/de-catalaanse-troebelen-5-update-kopie-van-een-facebook-stukje/, http://www.lirb.nl/historia-the-historyliner/de-catalaanse-troebelen-22-twijfels-over-de-kwaliteit-van-de-spaanse-democratie/, http://www.lirb.nl/historia-the-historyliner/de-catalaanse-troebelen-20-een-samenzwering-van-stilte-tegen-catalonie/).
  5. Artur Mas, de voorganger van Puigdemont die in october vorig jaar persoonlijk is veroordeeld voor seditie, ambtmisbruik en malversatie tot een boete van 2,2 miljoen euro vanwege het organiseren als regio-president van een eerder referendum over onafhankelijkheid op 9 november 2014 (o.m. https://elpais.com/ccaa/2017/10/16/catalunya/1508147833_346257.html
  6. de chef van de Catalaanse politie, Josep Lluís Trapero, de held van de klopjacht op de terroristen van Barcelona en Cambrils, samen met medebeklaagden Cèsar Puig, Pere Soler en Teresa LaPlana, bij de Audiència Nacional voorgezeten door de rechter Carmen Lamela (http://www.lirb.nl/historia-the-historyliner/de-catalaanse-troebelen-1-de-held-van-de-week/, http://www.lirb.nl/historia-the-historyliner/de-catalaanse-troebelen-2-knoeien-met-bewijsmateriaal/, http://www.lirb.nl/huishoudelijk/de-catalaanse-troebelen-11-het-recht-op-afscheiding/; voor sporadische berichten over de lopende procesgang van Trapero en de zijnen, zie, o.a., http://www.lavanguardia.com/politica/20171004/431784665870/trapero-audiencia-nacional-sedicion-sede-economia.html, https://www.vilaweb.cat/noticies/laudiencia-espanyola-confirma-el-processament-de-trapero-laplana-i-la-cupula-dinterior/https://www.vilaweb.cat/noticies/laudiencia-espanyola-confirma-el-processament-de-trapero-laplana-i-la-cupula-dinterior/, http://www.ccma.cat/324/trapero-i-tres-membres-mes-lexcupula-dels-mossos-a-laudiencia-nacional/noticia/2850333/, http://www.ccma.cat/324/trapero-a-judici-per-sedicio-i-per-pertinenca-aorganitzaciocriminal-pel-20s-i-1-o/noticia/2848380/; https://elpais.com/politica/2018/02/04/actualidad/1517767144_732725.html)
  7. de demonstranten die al dan niet verbonden zijn aan de CDR (Comitès de Defensa de la República, d.w.z. de officieuze “burgerdefensie” committee’s van de niet-erkende Catalaanse Republiek) (http://www.lirb.nl/historia-the-historyliner/te-wapen-ze-openen-de-tolpoortjes/; http://www.ccma.cat/324/linforme-de-la-guardia-civil-sobre-els-cdr-que-llarena-ha-demanat-pel-cas-de-rebellio/noticia/2848134/)
  8. de burgemeesters, wethouders en schooldirecteuren die het referendum mede hebben mogelijk gemaakt (nog bij dreiging gebleven) (http://www.lirb.nl/wp-admin/post.php?post=1302&action=edit)
  9. de lokale bestuurders die naderhand symbolen van de separatisten in de openbare gebouwen hebben toegestaan (met nog slechts incidentele zaken) [verwijzingen graag.]
  10. de publieke media die, met gebruik van publieke middelen, al te partijdig zouden zijn geweest in de nieuwsvoorziening en de becommentariëring (bijv. https://www.lavanguardia.com/politica/20170925/431549275139/monica-terribas-denuncia-guardia-civil.html en https://www.catalunyapress.cat/texto-diario/mostrar/971888/borrell-assegura-nomes-veies-tv3-fins-jo-seria-independentista).
Plakaat “Llibertat Jordis!” op raam in Besalú (©2018 Huib J. Lirb voor de foto; artwork op plakaat van een mij onbekende)

Plakaat “Llibertat Jordis!” op raam in Besalú (©2018 Huib J. Lirb)

 

En dan zou Llarena op 22 februari in Oviedo tegenover de lokale pers uitdrukkelijk hebben gezegd dat de Catalaanse politici die in Spanje in de cel zitten, geen politieke gevangenen zijn – hetgeen “overigens” strookt met de officiële lezing van zowel de regering van Rajoy (PP) als die van Sanchez (PSOE) (voor een verklaring van het Openbaar Ministerie dienaangaande uit de regeringperiode van Rajoy, zie http://elmon.cat/politica/fiscalia-general-lestat-soste-que-parlar-presos-politics-sallunya-realitat; ). Daarmee verwierp hij openlijk het argument van de verdediging dat de fundamentele rechten van de Catalaanse politici geschonden worden. “Die rechter heeft dus buiten de rechtbank al geprejugeerd, zijn oordeel over deze zaak laten blijken”, aldus advocaat Paul Bekaert. Van Llarena wordt een morele schadevergoeding van 1 euro geëist terwijl de dagvaarding op zich al voldoende grond geeft om Llarena, nu als betrokkene in de zaak, ook in Spanje te wraken (https://www.hln.be/nieuws/buitenland/carles-puigdemont-en-ex-ministers-dagen-spaanse-rechter-voor-brusselse-rechtbank~addefac1/). “Het is aantoonbaar dat de rechter Llarena handelt zonder onpartijdigheid”, stelde Puigdemont in een videoboodschap, “en steeds meer wordt gemotiveerd door politieke overwegingen. We worden niet vervolgd door Justitie maar door de ideologie van een specifieke rechter” (https://www.ara.cat/politica/Puigdemont-Comin-Serret-Puig-Ponsati-denuncia_0_2027797303.html: “S’ha demostrat que el jutge Llarena actua sense imparcialitat i, a més a més, mogut per motivacions polítiques. No estem sent perseguits per la justícia sinó per la ideologia d’un jutge”; cf. http://www.catalannews.com/politics/item/spanish-judge-summoned-by-belgian-court-after-catalan-officials-file-lawsuit). 

Barcelona, Spain. 1st Oct, 2017. National Police take the ballot box from the colleges and the voters protest for it (David Ortega Baglietto / Shutterstock.com)

      Onder leiding van Llarena probeert de Spaanse justitie nu al langer dan een half jaar de Catalaanse (ik zeg: politieke) vluchtelingen persé overgedragen te krijgen op grond van rebellie en seditie, misdaden waarop in Spanje respectievelijk 30 en 20 jaar gevangenisstraf op staan. Rechters in België, Zwitserland, Schotland en nu ook Duitsland hebben ieder op hun beurt geoordeeld dat niet op de hoofdpunten gehoor kan worden gegeven aan het Europees aanhoudingsbevel dat Spanje tegen de vluchtelingen heeft uitgevaardigd omdat de misdaad van rebellie en seditie bij gebrek aan geweld (aanstichting of pleging) niet in die landen wordt erkend. Ze konden alleen overdragen op grond van de aanklacht van malversatie ofwel het misbruik van publieke middelen (in verband met de eventuele kosten voor het organiseren van het referendum van 1 october). Omdat de Spaanse Justitie dat te min vindt (en eigenlijk ook al weet die klacht niet te kunnen hardmaken bij gebleken gebrek aan bewijs), is het verzoek tot overdracht ook steeds weer ingetrokken (voor het geval van Belgie, zie https://www.hln.be/nieuws/buitenland/puigdemont-blijft-in-belgie-na-intrekking-europees-aanhoudingsbevel~a02d99ee/). 

        Llarena heeft op 17 mei geprobeerd de Duitse rechter met een dringend schrijven nog te behoeden voor de herhaling van de “fout” die de Belgische rechter eerder zou hebben begaan (https://www.hln.be/nieuws/buitenland/spaanse-rechter-waarschuwt-duitsland-niet-dezelfde-fout-te-maken-als-belgie-bij-uitlevering-puigdemont~aa47e6a3/). Daarmee is, in een poging om de eer van de Spaanse Justitie te redden, die van de Belgische justitie natuurlijk flink in diskrediet gebracht. Althans, zou ik zeggen, “diskrediet” alleen in de ogen van diegenen die nog geloven in de waardigheid van Llarena’s Justitie.  

     De juridische vervolging van de Catalaanse separatisten heeft in de afgelopen elf maanden (men begon immers al burgers en journalisten op te pakken in september 2017) zó nauw in de pas gelopen met uitspraken van Spaanse bewindslieden dat bij vele commentatoren in binnen- en buitenland de indruk van politieke motivatie of zelfs sturing is gewekt (zeer uitgesproken hierin is Ramón Cotarelo, zoals naar aanleiding van de zaak Trapero: https://www.elnacional.cat/es/politica/cotarelo-imputacion-trapero_240681_102.html ).

       Het is nu ook weer het geval met de interventies, deze week, van de PSOE minister van Buitenlandse Zaken Josep Borell, een prominente politicus die van 20 juli 2004 tot 16 januari 2007 voorzitter is geweest van het Europees Parlement en bekend staat als een uitermate fel tegenstander van de Catalaanse onafhankelljkheid. Op 10 juli gevraagd heeft de voorzitter van het Spaanse Hooggerechtshof Carlos Lesmes aan de Spaanse ministers van Justitie  (Dolores Delgado) en Buitenlandse Zaken (Josep Borell) schriftelijk en telefonisch gevraagd om de integriteit van Pablo Llarena en daarmee die van de Spaanse Justitie te “verzekeren” in de Belgische rechtszaak. Hij ziet de rechtzaak in België als een ernstige bedreiging voor de Spaanse instellingen en rechtspraak. Lesmes acht het daarom noodzakelijk dat er wordt toegezien op een correcte rechtsgang in België juist omdat die in België, kennelijk gelet op de weigering tot overdracht van Puigdemont c.s. op grond van rebellie, tot onvoorspelbare uitkomsten zou blijken te kunnen leiden (https://www.ara.cat/politica/president-Suprem-espanyol-integritat-Llarena_0_2048795270.html: “considera que cal actuar perquè les decisions del tribunal belga “són una incògnita””). De minister Borell heeft daarop volgens instructie zijn Belgische ambtgenoot Didier Reynders aangesproken en hem gevraagd “dat de Belgische regering voor de rechtbank de verdediging van de gedagvaarde rechter op zich neemt ‘in naam van de Belgische staat, maar ter verdediging van de immuniteit van Spanje en van de gedagvaarde rechter van het hooggerechtshof.'” (https://www.hln.be/nieuws/buitenland/spaans-hooggerechtshof-vraagt-belgie-om-spaanse-rechter-voor-rechtbank-te-verdedigen~aca8d572/)

 ¡Toe maar! 

Het Belgische antwoord kwam neer op een rustig en beleefd beroep op vertrouwen in de integriteit van de Belgische Justitie. Borell heeft gezegd daar inderdaad alle vertrouwen in te hebben en probeert de poging tot interventie van Lesmes (zonder te overtuigen) af te doen als obligaat onderdeeltje van het rituele spel (http://elmon.cat/politica/borrell-replica-al-homoleg-belga-que-independencia-dels-jutges-no-questio). 

Kwestie 2. Hispanificatie van het Europees Recht

 Intussen probeert de Partido Popular, tot voor kort de regeringspartij onder leiding van de inmiddels afgetreden Rajoy, zich beter voor te bereiden op toekomstige fasen in de vervolging van de “indipendentistes”, door aan Juncker te vragen, bij het schrijven van europarlementarieër Esteban González Pons van de PP,  of men het (“euroordre”) Europese aanhoudingsbevel niet zodanig zal kunnen aanpassen dat voortaan de misdaad van rebellie er ook onder komt te vallen (http://elmon.cat/politica/pp-demana-juncker-reformar-sistema-deuroordres-incloure-rebellio). 

       Het is wel merkwaardig dat de Spanjaarden denken dat Juncker’s EU met een oplossing voor hun probleem zal kunnen komen. Want de Spaanse Justitie loopt niet tegen Europees Recht aan, maar juist steeds tegen het bezwaar van de incompatibiliteit van de misdaad omschreven of bepaald in het Europees Aanhoudingsbevel en de beschikbare kandidaat-equivalenten in het strafrecht van de individuele nationale staten (al dan niet van de EU). Juncker (c.s.) kan niet de lidstaten opdragen hun nationale strafboeken aan te passen naar aanleiding van dit Spaanse verzoek. Ja, de EU zou kunnen proberen het Europees Aanhoudingsbevel zodanig te veranderen dat er geen equivalentie meer zou hoeven te bestaan. Maar dan verwordt dat bevel tot een “kom op met die kerel, gaat je niks aan wat ‘i heeft gedaan, we willen hem hebben en in de lik gooien”. Daar gaat geen EU lidstaat mee accoord. 

Kwestie 3. Gekozen volksvertegenwoordigers geschorst

 Deze week zijn ook de gevangen en gevluchte leden van het Catalaanse parlement, die verkozen zijn met de door de Spaanse regering zelf gelaste verkiezingen van december vorig jaar, te  schorsen – het is weer een stap van Pablo Llarena (https://www.hln.be/nieuws/buitenland/spaans-hooggerechtshof-schorst-puigdemont-als-parlementslid~ac9ae1c0/).  

Kwestie 4. De bloederige foto’s met politiegeweld van 1 october 2017 en 16 juli 2018

Gisteren is een fotojournalist van El Món, Jordi Borràs, in het hartje van Barcelona tot bloedends toe in elkaar geslagen door een circa 40-jarige woesteling die “¡Viva España!” en “¡Viva Franco!” riep. Direct na de daad maakte de gek zichzelf bekend als Spaans politieman door aan ide omstanders zijn badge van de “Cuerpo Nacional de Policía” te tonen (http://elmon.cat/politica/jordi-borras-agredit-home-que-sidentifica-policia-del-cnp; https://elpais.com/ccaa/2018/07/17/catalunya/1531811248_831490.html). Toen hij werd aangevallen, was Borràs uist bezig met een signeersessie van zijn documentaire fotoboek over het gewelddadig politieoptreden tijdens het referendum van 1 october. Het boek is klaarblijkelijk een doorn in het oog van vele politiemensen die al dan niet persoonlijk betrokken waren bij de acties die meer dan 1000 mensen naar de eerste hulp sloegen. Het “gewraakte” boek is overigens kort geleden door de huidige president van Catalonië Quim Torra persoonlijk aan de Spaanse koning overhandigd (https://www.elperiodico.com/es/politica/20180716/fotoperiodista-jordi-borras-agredido-barcelona-6946649). Die koning wordt vandaag door de econoom Xavier Sala i Martin “direct verantwoordelijk” gesteld wegens zijn toespraak van drie october 2017, waarover dadelijk meer (https://www.elnacional.cat/es/politica/sala-martin-jordi-borras-agresion_288669_102.html).

 

Jordi Borràs, Dies que duraran anys Ara Llibres 2018

Puigdemont maakt bezwaar tegen het feit dat de aanvaller niet meteen, of misschien nu nog helemaal niet, is geschorst (http://elmon.cat/politica/puigdemont-critica-que-policia-que-agredir-jordi-borras-continui-servei).  De Catalaanse PP houdt nog de mogelijkheid open dat de aanval niet écht heeft plaatsgevonden (waarmee er dan ketchup voor de foto’s moet zijn gebruikt) (http://elmon.cat/politica/pp-no-condemnara-lagressio-borras-fins-que-confirmi-que-realment-victima) en Ciutadan(o)s komt met de leuke twist dat de aanval het resultaat is van de burgertwist die de separatisten zelf hebben veroorzaakt (http://elmon.cat/politica/ciutadans-creu-que-lagressio-borras-demostra-que-hi-ha-fractura-social).  

Kwestie 5. Persona regia non grata

De Bourbonse koning van Spanje heeft op meerdere gelegenheden de afgelopen maanden te verstaan gekregen dat hij niet welkom is in Catalonië. De Spaanse koning had zich hardvochtig en volkomen partijdig uitgesproken tegen de onafhankelijkheidsstrevers in een televisietoespraak van 3 october die, in een gewone constitutionele parlementaire monarchie gericht zou zijn geweest op verzoening en een oproep tot kalmte. Nee, zijn vermanende oproep tot absolute gehoorzaamheid heeft veel Catalanen doen denken aan de autoritaire geweldenaars uit het verleden die culturele genocide op de Catalanen pleegden, van Filips V van Bourbon die een einde maakte aan de onafhankelijkheid van Catalonië in 1713 tot de fascistische dictator Franco die pas tegen het einde van 1975 stierf; let wel, de vorige koning, Juan Carlos, was formeel aangewezen door Franco zelf als zijn opvolger en, problematisch genoeg, hebben de “democratische” Spanjaarden tijdens “De Transitie” die keuze gerespecteerd.

Links: Prins Juan Carlos de Bourbon en Generaal Franco zien op 5 juni 1969 de parade toe waarmee het regime vierde dat Franco 30 jaar tevoren de burgeroorlog ( 1936 1939 ) won. Links: Franco en Juan Carlos op hetzelfde balkon op 23 oktober 1975 (Nationaal Archief - Fotocollectie Anefo bestanddeelnummers 922-4913 en 928-2237)

Links: Prins Juan Carlos de Bourbon en Generaal Franco zien op 5 juni 1969 de parade toe waarmee het regime vierde dat Franco 30 jaar tevoren de burgeroorlog ( 1936 1939 ) won. Links: Franco en Juan Carlos op hetzelfde balkon op 23 oktober 1975 (Nationaal Archief – Fotocollectie Anefo bestanddeelnummers 922-4913 en 928-2237)

    Juan Carlos is onlangs “bezongen” als olifantendoder en hoerenloper (voor welke achtergrond, zie bijvoorbeeld https://www.theguardian.com/commentisfree/2013/mar/04/spain-king-juan-carlos-scandal) door een rapper, Miquel Arenas Beltrán alias Valtònyc, die zich echter niet alleen aan majesteitsschennis schuldig zou hebben gemaakt maar, met verwijzingen naar de ETA, ook aan “de glorificatie van terrorisme”, op grond waarvan het hoogste strafhof, de Audienca Nacional, hem op 23 februari 2018 heeft veroordeeld tot drie-en-een-half jaar gevangenisstraf en een astronomische geldboete (https://www.theguardian.com/world/2018/may/24/spanish-rapper-valtonyc-begin-jail-term-vows-disobey-fascist-state; http://www.catalannews.com/society-science/item/rapper-sentenced-to-prison-calls-for-disobedience; https://www.elperiodico.cat/ca/politica/20170305/valtonyc-a-la-preso-per-immadur-5871934). De rapper is op tijd naar België gevlucht (https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2018/07/05/rapper-valtonyc-vlucht-naar-belgie-spaanse-rechters-lijden-aan/). Een andere rapper, Pablo Hasél, is op 2 maart 2018 veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf en een astronomische geldboete vanwege zijn eigen majesteitsschennis in combinatie met, deze keer, onder andere smalende opmerkingen over de Guardia Civil (https://elpais.com/politica/2016/09/01/actualidad/1472721491_276724.html; https://elpais.com/politica/2018/03/02/actualidad/1519999011_089283.html; http://www.ccma.cat/324/dos-anys-de-preso-per-al-raper-lleidata-pablo-hasel-per-enaltiment-del-terrorisme/noticia/2841628/). Door smalend te stellen dat “rappers” in Spanje zwaarder gestraft worden dan “rapists”, zoals gedaan is in de social media, verwijst men naar de schandalige zaak van de “manada”. Dat is de wolvenroedel van “stoere mannen” die tijdens het festival op 7 juli 2016 in Pamplona een jonge vrouw – meisje – hebben verkracht. Een van de verkrachters was een Guardia Civil die naderhand haar telefoontje ook nog jatte. Omdat de 18-jarige uit angst geen woord meer durfde te zeggen toen ze door de vijf kleerkasten het portaal werd ingesleurd en verkracht – het bewijs staat op het filmpje dat een verkrachter heeft gemaakt: kaken op elkaar en ogen dicht betekent kennelijk toestemming – zijn de groepsverkrachters er nog best goed van af gekomen (https://www.theguardian.com/world/2018/apr/26/protests-spain-five-men-cleared-of-teenagers-gang-rape-pamplona); op 11 juni 2018 – nog geen twee jaar na de verkrachting – was de betrokken Guardia Civil alweer in actieve dienst, zij het met beperkende voorwaarden (https://elpais.com/elpais/2018/07/11/inenglish/1531318840_225983.html). [Maar let op, Spanje heeft net de wet aangepast: https://www.demorgen.be/buitenland/spanje-scherpt-wetgeving-rond-verkrachting-aan-b4968aca/].  

 

Links en Midden: Fascistisch dictator Francisco Franco aan het golfen met zijn "kroonprins" Juan Carlos, 24 augustus 1970 (Nationaal Archief - Anefo, nrs. 923-7748 en 923-7749) Geheel rechts: Generaal Franco en Prins Juan Carlos en hun echtgenotes woonden diner bij in Barcelona op 7 juli 1970 (Nationaal Archief - Anefo 923-6503)

Links en Midden: Fascistisch dictator Francisco Franco aan het golfen met zijn “kroonprins” Juan Carlos, 24 augustus 1970 (Nationaal Archief – Anefo, nrs. 923-7748 en 923-7749) Geheel rechts: Generaal Franco en Prins Juan Carlos en hun echtgenotes woonden diner bij in Barcelona op 7 juli 1970 (Nationaal Archief – Anefo 923-6503)

      Spanje heeft dus behalve een slecht gevoel voor proportionaliteit dus ook nog steeds een probleem met de majesteit. Op 13 maart heeft het Hof voor de Rechten van de Mens bepaald dat Spanje niet twee jongens mocht veroordelen voor geweldpleging of haatzaaien alleen maar omdat ze het portret van de koning hadden verbrand (https://www.elperiodico.cat/ca/politica/20180313/estrasburg-condemna-espanya-imposar-preso-dos-manifestants-crema-foto-reis-girona-6685828).

      De Spaanse monarchie verliest met de dag steeds meer glans en daar doet geen rechter iets tegen. Sterker nog, een rechter heeft niet lang geleden de zwager van de huidige koning, Iñaki Urdangarin, moeten veroordelen tot opsluiting in een gouden kooi wegens zijn betrokkenheid in een enorm corruptieschandaal (https://elpais.com/elpais/2018/03/12/inenglish/1520848786_006822.html, https://elpais.com/elpais/2018/06/29/inenglish/1530263611_903113.html). Momenteel is zich weer een nieuw schandaal over Juan Carlos aan het ontvouwen, rond de persoon van Corinna zu Sayn-Wittgenstein, waarin er weer sprake is van amoureuze escapades, olifanten, geheime diensten, verdoezeling en verduistering (https://elpais.com/elpais/2018/07/16/inenglish/1531729422_476862.html). 

 

Ontvangst in de tuin van het La Granja Paleis bij Segovia t.g.v. de; indertijd; Spaanse nationale feestdag op 18 juli 1974 – op die dag vierde men de verjaardag van de staatsgreep die Generalísimo Franco tegen de Tweede Spaanse Republiek had ondernomen in 1936. Prins Juan Carlos van Bourbon en zijn vrouw Prinses Sophia gaven deze receptie. Prins Juan Carlos verving hier het Spaanse Staatshoofd Franco die in het ziekenhuis lag.; (Nationaal Archief Anefo 927-3402).

Ontvangst in de tuin van het La Granja Paleis bij Segovia t.g.v. de, indertijd, Spaanse nationale feestdag op 18 juli 1974 – op die dag vierde men de verjaardag van de staatsgreep die Generalísimo Franco tegen de Tweede Spaanse Republiek had ondernomen in 1936. Prins Juan Carlos van Bourbon en zijn vrouw Prinses Sophia gaven deze receptie. Prins Juan Carlos verving hier het Spaanse Staatshoofd Franco die in het ziekenhuis lag. (Nationaal Archief Anefo 927-3402).

     De huidige koning, Filips VI, de zoon van Juan Carlos, heeft geen persoonlijk schandaal nodig om zich door velen gehaat te maken in Catalonië. Hij heeft op 3 october, zoals gezegd, in een  televisietoespraak zijn woede geuit over de onafhankelijkheidsstrevers en zijn waardering uitgesproken voor de gezagsdragers die twee dagen tevoren zoveel mensen bij de stembussen het ziekenhuis in hadden geknuppeld. Dit was een onvergeeflijke misstap en een grove misrekening (zie volgende kwestie mede naar aanleiding van deze “error imperdonable en la crisis catalana”, http://www.elintelecto.com/2018/07/15/monarquia-felipevi-referendum-espana/) De koning is op 24 october 2017 door de burgemeester van Girona verklaard tot persona non grata, een ongewenst persoon, in de stad; de gemeenteraad heeft die verordening bevestigd op 13 maart 2018 (https://www.lavanguardia.com/local/girona/20180313/441497397104/pleno-girona-confirma-felipe-vi-persona-non-grata.html). Bij de opening van het Mobile World Congress in Barcelona op 25 februari 2018 is de koning niet formeel ontvangen door de Catalaanse bewindslieden – alleen de nieuwe chef van de Catalaanse politie, de vervanger van Trapero die nu wordt vervolgd, stond klaar om een handje te geven; de burgemeester van Barcelona en de bewindslieden van Catalonië schoven later aan bij de maaltijd, geheel ontspannen en goed geluimd, tegenover de stille koning en de zuurpruimen van de PP  (https://www.lavanguardia.com/politica/20180225/441078002967/plante-autoridades-cataluna-rey-felipe-vi-mwc.html). Ook het volgende (staats-) bezoek van de Spaanse koning aan de  (Republiek van) Catalonië gaf problemen. Op 28 juni zou de jaarlijkse prijs van de Stichting Prinses van Girona (Fundació Princesa de Girona) voor ondernemende jongeren door de koning worden uitgereikt in het auditorium van de stad. Aanvankelijk werd er bezwaar gemaakt onder het voorwendsel dat er werkzaamheden aan het auditorium zouden worden verricht. Maar de burgemeester Marta Madrenas, partijgenoot en opvolger van Carles Puigdemont, gaf sowieso geen toestemming voor het gebruik van de zaal of enig ander alternatief in de stad. Daarop werd de koning uitgenodigd om te komen naar een landhuis van de culinaire familie Roca, de Espai Mas Marroch. Als gevolg van hun keuze de koning te vergasten op een mooi diner en hem de gelegenheid te bieden de ceremonie in stijl te laten doorgaan, hebben veel Catalanen algemeen opgeroepen tot een boycot van El Celler de Can Roca, het drie-Michelin sterrenrestaurant dat toevallig net wereldwijd gevierd is met een eigen aflevering in de Netflix-serie Chef’s Table (https://www.netflix.com/nl/title/80007945; voor de hele zaak, zie https://www.vilaweb.cat/noticies/girona-es-gira-desquena-a-felipe-vi/; en https://www.theguardian.com/world/2018/jun/20/top-catalan-chef-joan-roca-defends-decision-to-host-spanish-kings). In verder protest ter plaatse heeft de gemeente Caldes de Malavella besloten om tijdens het bezoek van de koning, die uiteindelijk naar een hotel in de omgeving van deze plaats moest uitwijken, het plein voor het gloednieuwe gemeentehuis te vernoemen naar de dag van het referendum van vorig jaar: met een videoboodschap van Carles Puigdemont werd la plaça U d’Octubre feestelijk geopend op een manier die past bij de Catalanen (http://www.ccma.cat/catradio/alacarta/catalunya-al-dia/placa-u-doctubre-aprofitant-la-presencia-del-rei-a-caldes-de-malavella/audio/1007155/; https://www.regio7.cat/arreu-catalunya-espanya-mon/2018/06/29/protestes-contra-presencia-felip-vi/484175.html; https://www.vilaweb.cat/noticies/caldes-de-malavella-inaugura-la-placa-u-doctubre-coincidint-amb-la-visita-de-felip-vi-a-les-comarques-gironines-2/; https://www.aldia.cat/catalunya/noticia-caldes-malavella-girona-bateja-placa-doctubre-contra-visita-rei-20180628220316.html). 

    

Girona ©2018 Huib J. Lirb huib@lirb.nl

Girona ©2018 Huib J. Lirb

Kwestie 6. ¡Viva la Republica Española? Visca la Republica Catalana?

Nu er in de landelijke politiek steeds vaker gesproken wordt over de mogelijkheid om een referendum te houden over de afschaffing van de monarchieis er zelfs via change.org een petitie daartoe gestart (https://www.change.org/p/referendum-sobre-la-monarquia). Er zou een meerderheid kunnen worden gevonden voor de verandering van de monarchie in een republiek (http://www.elintelecto.com/2018/07/15/monarquia-felipevi-referendum-espana/; https://federacion.republicanos.info/2018/06/30/la-monarquia-ha-muerto-pero-psoe-y-podemos-tienen-miedo/). Dit zou voor de Catalaanse onafhankelijkheidsstrevers een interessant nieuw perspectief kunnen bieden: Alberto Garzón, econoom en algemeen coordinator van Verenigd Links (Izquierda Unida), heeft op 6 juli 2018 Quim Torra, de huidige president van Catalonië, het vergezicht gegeven op een zinvolle mate en aard van autonomie van Catalonië als deel van een nieuw te vormen federale Republiek Spanje (“república federal”) (https://www.aldia.cat/espanya/noticia-garzoniu-trasllada-torra-republica-federal-solucionaria-problemes-20180706124029.html). Iets zegt me dat we hier binnenkort véel meer te overdenken en te bespreken hebben! 

Kwestie 7. Oprichting Crida Nacional 

Bepaald niet onbelangrijk. Maar tijd schiet nu tekort om dit uit te werken.

Appendix: eerder stukje over de uitspraak van de Duitse rechter

13 juli

De rechter in Sleeswijk-Holstein heeft dus bepaald dat Puigdemont niet kan worden uitgeleverd aan Spanje voor rebellie of seditie, maar slechts op grond van de aanklacht van verduistering/malversatie. De aanklacht van “rebellie” is, bij gebrek aan het gebruik van geweld of het aanstichten daartoe, ontoelaatbaar; het verzoek is niet ontvankelijk, want een dergelijk delict van rebellie-zonder-geweld-met-een-sanctie-van-30-jaar-gevangenschap blijkt, na grondig onderzoek (in Duitsland, België, Schotland, Zwitserland) op verzoek van Spanje en de praktische omstandigheden van Puigdemont’s (cum suis’) tournee als politieke vluchteling(en) in Europa, niet te bestaan. Toch zitten op dit moment nog steeds 10 Catalaanse politici ten onrechte gevangen op grond van “een niet-bestaand delict”, in een vooralsnog eindeloze “voorlopige” hechtenis die in het geval van sommigen nu al negen maanden (!) duurt. Nog eens zes Catalaanse politici, waaronder Carles Puigdemont, zijn door de schandelijke vervolgingen in ballingschap gedreven.
En de verduisteringen? Ze hebben hard gezocht naar bewijzen van het misbruik van publieke middelen, maar zelfs de plastic stembussen die gebruikt zijn op 1 october 2017 blijken te zijn betaald uit particuliere fondsen. Alleen de zaak van de forensische reiskostenvergoeding van de kiescommissie loopt nog. Potloden en paperclips. En dat na de miljoenenfraude van de zaak Gürtel, waar zo veel (ex-)bestuurders van vooral de Partido Popular voor zijn veroordeeld en waar zoveel meer mensen vermoedelijk goed mee weg zijn gekomen – niet in ballingschap, maar gewoon thuis, aan hun eigen keukentafel.
Laten we hopen dat Carles Puigdemont en zijn vervolgde companen snel weer vrij kunnen lunchen samen, in Girona, in Vic, in Barcelona, Solsona of waar ook in een vrij Catalonië. Die toekomst moet worden gemaakt “in Europa” en, zoals Quim Torra dat gisteren al zei, daartoe is door het gerechtshof van Sleeswijk-Holstein weer een nieuwe stap gezet.

Voor de Schotse rechter, zie Catalaanse Troebelen 26.

Voor de zaak Gürtel, Catalaanse Troebelen 28.

Politieke gevangenen en vluchtelingen, “catalanoparlants”, in Europa (Catalaanse Troebelen 30)

Facebook stukje d.d. 13 juli 2018:

De rechter in Sleeswijk-Holstein heeft dus bepaald dat Puigdemont niet kan worden uitgeleverd aan Spanje voor rebellie of seditie, maar slechts op grond van de aanklacht van verduistering/malversatie. De aanklacht van “rebellie” is, bij gebrek aan het gebruik van geweld of het aanstichten daartoe, ontoelaatbaar; het verzoek is niet ontvankelijk, want een dergelijk delict van rebellie-zonder-geweld-met-een-sanctie-van-30-jaar-gevangenschap blijkt, na grondig onderzoek (in Duitsland, België, Schotland, Zwitserland) op verzoek van Spanje en de praktische omstandigheden van Puigdemont’s (cum suis’) tournee als politieke vluchteling(en) in Europa, niet te bestaan (voor de Schotse rechter, zie http://www.lirb.nl/historia-the-historyliner/1646/). Toch zitten op dit moment nog steeds 10 Catalaanse politici ten onrechte gevangen op grond van “een niet-bestaand delict”, in een vooralsnog eindeloze “voorlopige” hechtenis die in het geval van sommigen nu al negen maanden (!) duurt. Nog eens zes Catalaanse politici, waaronder Carles Puigdemont, zijn door de schandelijke vervolgingen in ballingschap gedreven.
En de verduisteringen? Ze hebben hard gezocht naar bewijzen van het misbruik van publieke middelen, maar zelfs de plastic stembussen die gebruikt zijn op 1 october 2017 blijken te zijn betaald uit particuliere fondsen. Alleen de zaak van de forensische reiskostenvergoeding van de kiescommissie loopt nog. Potloden en paperclips. En dat na de miljoenenfraude van de zaak Gürtel, waar zo veel (ex-)bestuurders van vooral de Partido Popular voor zijn veroordeeld en waar zoveel meer mensen vermoedelijk goed mee weg zijn gekomen – niet in ballingschap, maar gewoon thuis, aan hun eigen keukentafel (zie hiervoor http://www.lirb.nl/historia-the-historyliner/de-val-van-rajoy-de-catalaanse-troebelen-28/).
Laten we hopen dat Carles Puigdemont en zijn vervolgde companen snel weer vrij kunnen lunchen samen, in Girona, in Vic, in Barcelona, Solsona of waar ook in een vrij Catalonië. Die toekomst moet worden gemaakt “in Europa” en, zoals Quim Torra dat gisteren al zei, daartoe is door het gerechtshof van Sleeswijk-Holstein weer een nieuwe stap gezet.

Davant la decisió dels tribunals alemanys que consideren inadmissible la rebel·lió, exigeixo l’alliberament immediat dels companys i companyes que són a la presó. Ja n’hi ha prou d’aquest abús. Sense justícia no pot haver-hi justícia ni llibertat https://bit.ly/2mbklnB

Facebook stukje d.d. 13 juli 2018:

Zojuist is bekend geworden dat Carles Puigdemont door Duitsland zal worden uitgeleverd aan Spanje. De 130e president van Catalonië wordt door de Spaanse Justitie verantwoordelijk gehouden voor de organisatie van het referendum van 1 october en het latere besluit, na de verkiezingen van december, om de onafhankelijke Catalaanse Republiek uit te roepen. Spanje wil hem graag opsluiten voor zo’n 30 jaar wegens rebellie en seditie. Maar het gerechtshof van de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein wil hem alleen uitleveren op grond van de ver ondergeschikte aanklacht wegens misbruik van publieke middelen. Quim Torra, Puigdemont’s “plaatsvervanger” in het huidige regiobestuur, heeft verheugd gereageerd op deze uitspraak: laten ze hem maar berechten voor die malversaties, nu toch al herhaaldelijk is gebleken, na uitputtend en wraakzuchtig onderzoek, dat er géén enkel spoor van misbruik was te vinden. Heel Europa kan nu zien dat de aanklachten van rebellie en seditie ongeldig zijn.

 

“Schip is territoir”. Observaties ter verdediging van de reputatie van Italië

Aanleiding is de kwestie van de weigering afgelopen week van de Italiaanse regering om de 629 geredde drenkelingen van het schip Aquarius in Italië aan land te laten komen (algemeen bekend, zie bijv. https://nos.nl/artikel/2236170-italie-oogst-kritiek-maar-ook-lof-voor-het-weigeren-van-de-aquarius.html). Volgens minister Salvini (van de onwrikbaar intolerante Lega – nog steeds nadrukkelijk “Nord”) heeft Italië inmiddels meer dan genoeg kooltjes uit het vuur gehaald voor de EU. Laat een ander maar eens wat mensen opnemen, is de gedachte, of liever gezegd: laat de NGO’s de mensen die ze opvissen maar naar hun eigen havens brengen en ze niet steeds op de kades van Italië achterlaten. Niet alle Italianen waren het eens met het harde besluit van de (nieuwe) regering – de burgemeesters van Palermo, Messina en Napels verklaarden zich bereid het overheidsbeleid te trotseren en hun havens open te stellen ( burgemeester van Napels De Magistris, zie http://www.repubblica.it/politica/2018/06/10/news/de_magistris_il_porto_di_napoli_pronto_ad_accogliere_i_migranti_-198662406/?refresh_ce). De Spaanse overheid stelde dat de drenkelingen welkom waren om naar Valencia te komen. En zo konden de Spanjaarden opeens héél sociaal, open en gastvrij voorkomen terwijl ze, verschanst achter hoge hekken in de enclaves Ceuta en Melilla en beschermd door de woeste zee met het Fort van Gibraltar als extra buffer, tot dusver in feite veel te weinig migranten hebben opgevangen. [zie update 18 juni 2018 in eindnoot helemaal onderaan.] Ten koste van de reputatie van Italië. Erger is het misbruik dat de Fransen van de situatie hebben gemaakt. Ongetwijfeld met de bedoeling om toekomstige zwevende kiezers met veel bombarie te demonstreren hoezeer de wereld zou vervallen indien populisten (zoals ook die van Le Pen) aan de macht zouden komen, bestempelde Macron de Italiaanse beslissing als cynisch en onverantwoordelijk. Een prominent figuur in zijn partij En Marche noemde het zelfs “om te kotsen”. En zo kon Italië weer eens fijn dienst doen, in Italië net als in Spanje, om een puntje te scoren voor de eigen politieke belangen.

Gelet op de diplomatieke spanningen tussen Italië en Frankrijk doe ik graag de volgende observaties:

Observatie nr. 1. Italië heeft in de afgelopen twee periodes van de rapportage in absolute aantallen méér asielaanvragen geregisteerd dan Frankrijk.

Ik ontleen mijn informatie aan het rapport over de “Mid-Trends” van juni 2017 van de UNHCR (http://www.unhcr.org/statistics/unhcrstats/5aaa4fd27/mid-year-trends-june-2017.html – p. 16, tabel 7; met een waarschuwing voor voorzichtigheid in de overweging van de gegevens op p 17).

Van de Europese landen registreerde Duitsland in de eerste helft van 2017 het hoogste aantal asielaanvragen, met 101.000, in sterk contrast met de 387.700 in de eerste helft van het jaar ervoor. Op de tweede plaats van Europese landen kwam Italië met 71.200 geregistreerde aanvragen in de eerste helft van 2017 tegenover 49.100 in de eerste helft van het jaar ervoor.  Frankrijk stond op de derde plaats met 43.300 in de eerste helft van 2017.

     jan-jun 2015                 jan-jun 2016             jan-jun 2017

Duitsland             159.900   ––––––       387.700     ––––––       101.100

Italië                        30.100   ––––––          49.100     ––––––        71.200

Frankrijk              niet in tabel                       35.800   ––––––        43.300

Observatie nr. 2. Proportioneel registreerde Italië in de eerste helft van 2017 ongeveer twee keer zoveel geregistreerde asielzoekers dan Frankrijk en grofweg evenveel als Duitsland.

Gerekend naar percentages van inwoneraantallen kom ik uit op bijna 12 geregistreerde asielaanvragen per 10.000 inwoners van Italië tegenover iets meer dan zes per 10.000 inwoners van Frankrijk. De berekening gaat uit van voornoemde gegevens van de UNHCR en, voor de bevolkingsomvang, van countryeconomy.com (https://countryeconomy.com/countries/compare/italy/france?sc=XE92). Het aantal inwoners van Duitsland bedroeg op het eind van 2016 maar liefst 82,521,653. Italië had aan het eind van 2016 een inwonersaantal van 60,589,445. Frankrijk telde toen 66,989,083 inwoners.

Het aantal geregistreerde asielaanvragen per tienduizend inwoners bereken ik als volgt:

Duitsland (1eH 2017). 101.100 asielzoekers gedeeld door 8.252,1653 eenheden van tienduizend inwoners = 12,25 asielzoekers per 10.000 inwoners. Iets meer dan 12 mensen op de tienduizend.

Italië (1eH 2017). 71.200 asielzoekers gedeeld door 6.058,9445 eenheden van tienduizend inwoners = 11,75 asielzoekers per 10.000 inwoners. Bijna 12 mensen op de tienduizend.

Frankrijk (1eH 2017). 43.300 asielzoekers gedeeld door 6.698,9083 eenheden van tienduizend inwoners = 6,46 asielzoekers per 10.000 inwoners. Dat zijn iets meer dan 6 personen op de tienduizend.

Observatie nr. 3. Een deel van de toename van het aantal geregistreerde asielaanvragen in Italië wordt toegeschreven aan de “defensieve” acties van de buurlanden in Europa.

Het UNHCR rapport acht de toename van het aantal geregistreerde asielaanvragen in Italië in de eerste helft van 2017 ten opzichte van de eerste helft van 2016 opmerkelijk:”this increase was not seen in the reported sea arrivals to italy and it is likely that there is now improved registration upon arrival as well as increased controls at land borders in northern italy leading to more people registering their asylum applications in italy and remaining in the country.”

Dat laatste verwijst, voor althans de Franse grens, naar de structurele acties om migranten die de Italiaans-Franse grens proberen over te steken, zoals bij Ventimiglia-Menton, actief op te sporen en terug te sturen. Op 11 juni 2015 heeft Frankrijk daar plotseling en zonder overleg weer grenscontroles ingesteld, in strijd met het Schengen verdrag, met de bedoeling om de doorstroom van migranten vanuit Italië te stoppen. [Zie update 15 juni 2018, aan het einde van deze sectie; de huidige alinea heb ik ook meteen een klein beetje aangepast.] De Italianen hebben herhaaldelijk bezwaar gemaakt tegen deze unilaterale beslissing én tegen feit dat de Fransen bij  tijdens die operaties herhaaldelijk op Italiaans grondgebied komen (lees: de busjes met opgepakte migranten rijden Italië binnen om de mensen daar weer los te laten). Oxfam heeft de situatie net grondig gedocumenteerd met uiteraard specifieke aandacht voor de vele misstanden en schendingen van mensenrechten die in de zaak betrokken zijn (zie de update van 15 juni 2018 hieronder).

Ik heb over die Ventimiglia-Menton kwestie eerder al over geschreven, in een stukje op Facebook, dat ik hier gemakshalve reproduceer. “Aan de poort van de riviera bij Ventimiglia welt een vloed van vluchtelingen op. Melodramatisch gesteld misschien, maar in de afgelopen 5 dagen zijn er voorbij de grens met Italië maar liefst 944 asielzoekers aangehouden door de Franse gendarmerie, Afrikanen vooral, die op weg waren naar Nice. Ze worden opgewacht door de Franse politie die – zonder verder persbericht – zich in versterking hebben opgesteld op het spoorwegstation, in de passen en zelfs op het tolstation van de snelweg. Wie geen goede papieren heeft, wordt “terug gestuurd” naar Ventimiglia. Schengen blijft van kracht, merkt men op, maar de ophaalbrug gaat toch omhoog. En Ventimiglia wordt het nieuwe Lampedusa aan de riviera.” (Facebook 17 mei 2015, met verwijzing naar https://www.corriere.it/cronache/15_maggio_17/confine-francia-blindato-migranti-ue-7ec837b8-fc5e-11e4-9e3e-6f5f0dae9d63.shtml).

UPDATE 15 juni 2018 – Oxfam rapport van Giulia Capitani, “NOWHERE BUT OUT. The failure of France and Italy to help refugees and other migrants stranded at the border in Ventimiglia”

Een dag na het schrijven van dit blogstuk verscheen een “Oxfam briefing paper” van Giulia Capitani over de kwestie van de vluchtelingen en migranten die gestrand zijn in Ventimiglia. De abstract luidt: “In Ventimiglia, near the border between Italy and France, refugees and other migrants are living rough, without access to the most basic services. Women, men and children are ‘pushed’ out of the Italian asylum system, which often fails to meet their most basic needs for safety, information and education. Across the border, the French police meet children with abuse, and send them back to Italy in violation of French and EU law. Stranded, hundreds of people are unable to seek even basic support.” Het rapport is beschikbaar voor download en de lectuur is van harte aanbevolen ((https://d1tn3vj7xz9fdh.cloudfront.net/s3fs-public/file_attachments/bp-nowhere-but-out-refugees-migrants-ventimiglia-150618-en.pdf; cf. http://www.repubblica.it/cronaca/2018/06/15/news/oxfam_polizia_francese_bambini_migranti-199062256/).

Observatie nr. 4. Frankrijk komt de afspraken over de verdeling van asielzoekers – immigranten niet na en dat gaat direct ten koste van Italië (en Griekenland).

Het “Dublin-verdrag” bepaalt dat het land waar de asielzoeker de EU binnentreedt ook verantwoordelijk is voor het in behandeling nemen van de asielaanvraag; verder zijn er in het verlengde van het oorsponkelijke verdrag afspraken gemaakt over het nader verdelen van asielzoekers over de verschillende lidstaten (zie eindnoot). Zoals bekend komt er van die verdeling weinig terecht en daardoor worden vooral Griekenland en Italië onevenredig zwaar getroffen. Ik heb een paar dagen geleden al op Facebook een kaartje van de UNHCR geplaatst (UNHCR: EU Emergency Relocation Mechanism as of 31 December 2017″, https://data2.unhcr.org/en/documents/download/62510). Daarop kun je zien dat alleen Malta 100% scoort en dat Luxemburg (met 99%) en Finland (met 95%) zo goed als voldoen aan de toezeggingen / toewijzingen. Zweden staat aan kop (met 75%) van een groep landen die boven de 50% scoren (Letland 67%, Litouwen 57%, Portugal 51%). Een groep met een ondermaatse score van iets tot ruim onder de helft wordt aangevoerd door Cyprus (45%), gevolgd door Nederland en Estland met beide 44%, Slovenië met 41% en Duitsland met 37%. Met hun trieste scores vormen Frankrijk (25%), België (29%), Roemenië (17%) en, onderin, Spanje (14%) de wat mij betreft een na laagste groep die ik labbekakkerig zal noemen. Compleet onwelwillend mogen we de hekkesluiters van overwegend Midden en Oost-Europa noemen: Kroatië (8%), Bulgarije (5%), Slowakije (2%), Oostenrijk (1%), Tsjechië (0,4%), Hongarije en Polen (0%).

Observatie nr. 5. Schepen zijn verplicht om drenkelingen te redden maar de dichtsbijzijnde kuststaten zijn niet verplicht om de gereddenen op te nemen. 

In de afgelopen jaren hebben we herhaaldelijk de suggestie gehoord dat buitenlandse NGO’s, door in de zee tussen Sicilië en Noord-Afrika migranten uit de gevaarlijke boten halen en ze vervolgens steevast naar (Malta of) Italië te brengen, eigenlijk de functie vervullen van een “veerdienst”. Uiteraard komt die suggestie vaak van Italiaanse zijde, waarbij zelfs de suggestie is geuit dat er sprake kon zijn van samenspanning tussen NGO’s en mensensmokkelaars (https://www.bbc.com/news/world-europe-39686239). Maar ook in Nederland hebben we gehoord hoe een bewindsman de suggestie deed om vooral niet te ver buitengaats te gaan omdat je dan teveel vluchtelingen zou dreigen op te pikken. “Volgens Teeven is het redden van vluchtelingen die de oversteek wagen naar Europa geen taak voor de Europese Unie. ‘We moeten geen veerdienst voor vluchtelingen in stand houden’, zei de staatssecretaris.” (https://www.nporadio1.nl/dit-is-de-dag/onderwerpen/250122-teeven-verkoopt-kletspraat).
Het goed bedoelde “vrijbuiter” gedrag (als het ware) van de NGO’s  gaf de openbaar aanklager van Catania in maart 2018 aanleiding om het schip Open Arms van de Catalaanse hulporganisatie Proactiva (de enige zogenaamd “Spaanse” NGO – dus een Niet-Gouvernementele Organisatie uit Badalona – die toen in dit gebied opereerde: https://www.proactivaopenarms.org/en/who-are-we) in de haven Pozzallo aan de ketting te leggen op beschuldiging van “de bevordering van de clandestiene immigratie en deelname aan een criminele organisatie”. Het schip zou naar aanleiding van een melding van de Italiaanse kustwacht 218 immigranten in lekkende bootjes hebben opgepikt op 73 mijl uit de kust van Libië in weerwil van de instructies van de Libische kustwacht, die daarop ook ter plaatse was gekomen en de drenkelingen ter redding opeiste, gewapenderhand zelfs, met het argument dat men zich bevond in het gebied dat zij ter patrouille aangewezen hadden gekregen. Mogelijk wilden de Libiërs een mooie sier maken of waren ze er in ieder geval op gebrand om in de vervulling van hun plicht serieus te worden genomen.

(https://www.bbc.com/news/world-europe-43455555; https://www.theguardian.com/world/2018/mar/24/proactiva-open-arms-rescue-boat-saved-218-from-drowning-mediterranean-migrants; cf. https://politica.elpais.com/politica/2018/03/18/actualidad/1521407725_373128.html).

Volgens dit verslag van de BBC: “On Thursday, the rescue ship went to help two boats 73 miles off the Libyan coast, after a notification by the Italian coastguard. However the Italians then told the Spanish group’s ship that the Libyan coastguard was in charge of the operation, according to the AFP news agency. Proactiva Open Arms’ founder Oscar Camps tweeted that the Libyan patrol boats threatened to open fire on their rescue dinghies and demanded the charity hand over “the women and children” they had rescued. The group refused. The Libyan Navy, meanwhile, accused Spanish group of “starting a contest with Libyan coastguards to rescue migrants” in an area where the Libyans are the “legally-mandated authority”. “The [Proactiva Open Arms] boat had observed the approach of the [Libyan] patrol boats,” said a statement published on Afrigate News website. “It started to unload two inflatable boats with the aim of reaching the boat carrying the migrants, as if we were not [in the midst] of an operation to rescue humans, but in a [race] to acquire spoils”. The Libyan coastguard eventually called off its operation.” (https://www.bbc.com/news/world-europe-43455555).

In het geval van de Open Arms is door de Italiaanse aanklager aanstoot genomen aan de weigering van de kapitein om de instructies van de Libische kustwacht op te volgen en moedwillig te kiezen – op humanitaire gronden overigens volkomen begrijpelijk wat mij betreft – voor een evacuatie van de drenkelingen naar een haven in de EU. Door de afspraak met de Libische kustwacht wordt “locatie” een moeilijker begrip. De Italiaanse en de Libische kustwacht patrouilleren tot ver voorbij hun eigen wateren.  Algemeen gesproken, dienen schipbreukelingen of drenkelingen naar de dichtsbijzijnde haven te worden gebracht, zo zou de regel van het zeerecht zijn. Italië wordt nu met de Aquarius affaire beticht van het breken van die regel. Maar de NGO’s nemen de regel misschien ook niet altijd even letterlijk wanneer ze de mensen die waren opgevist dichter bij de kusten van Tunesië of Libië toch naar het dichtsbij gelegen punt van Europa brengen. Bovendien is het de vraag of die verplichting bestaat, begrijp ik uit een NRC artikel van 8 juni 2006:

“De International Maritime Organisation (IMO), een VN-organisatie, dwingt kuststaten niet vluchtelingen op te nemen die in hun territoriale wateren zijn opgepikt. Dit zou landen met een lange kustlijn of gelegen aan drukke vaarroutes te veel benadelen. Kuststaten hebben alleen de plicht ‘coördinatie’ en ‘samenwerking’ te betrachten bij het overbrengen van opgepikte drenkelingen naar een veilige plaats.” (https://www.nrc.nl/nieuws/2006/06/08/kuststaat-niet-verplicht-tot-opname-drenkelingen-11141767-a904293)

Het lijkt erop dat er niks mis was met de beslissing van de Italianen, deze week, om er toch snel voor te zorgen dat de opgeviste drenkelingen op de Aquarius netjes werden herverdeeld over drie schepen, alledrie nu goed uitgerust en bevoorraad, opdat de gereddenen aldus veilig op afspraak naar Valencia konden worden gebracht.

Observatie nr. 6. ‘schip is territoir’

De Italiaanse minister Salvini – die ik met zijn hele partij van xenophobe cultuurbarbaren in alle opzichten grondig verafschuw – heeft mijns inziens wél volkomen gelijk wanneer hij zegt dat de zorg voor een geredde drenkeling (en daarmee de plicht tot het accepteren van een asielaanvraag) toevalt aan het land waartoe het schip behoort. De vraag voor mij is dan wel of dat land bepaald wordt door de vlag waaronder het schip vaart of door de juridische zetel van de eigenaar of de partij die het schip in charter heeft.

Volgens het Academisch proefschrift over den volkenregtelijken regel: “Schip is territoir” van Rudolph George Philipson (Zwolle 1864) is niet alleen het territorium van een staat beschermd door het soevereinrecht maar kunnen ook enkele bijzondere objecten daarbuiten onderworpen worden aan de wetsmacht van de staat, te weten, de woonplaats van een gezant in het buitenland, de verblijfsplaats van een staatshoofd in het buitenland, de standplaats van het leger in het buitenland, “Het gedeelte der volle zee, bezet door een vloot of door een schip” en “Dat schip zelf, waar het zich ook moge bevinden”. Aan deze onderwerping dankt het schip zijn onschendbare soevereiniteitsrecht:  „le navire est la continuation ou prorogation du territoire” (het schip vertegenwoordigt, is een deel van het grondgebied, of kortweg: schip is territoir)” (Rudolph George Philipson, Academisch proefschrift over den volkenregtelijken regel: “Schip is territoir” , Zwolle 1864, pp. 6-7, https://dspace.library.uu.nl/handle/1874/289976).

Die soevereiniteit is vastgelegd in een register en moet worden gedemonstreerd met “de vlag”.

“The foundation of the maintenance of order on the high seas has rested upon the concept of the nationality of the ship, and the consequent jurisdiction of the flag state over the ship. It is, basically, the flag state that will enforce the rules and regulations not only of its own municipal law but of international law as well.” (Malcolm N. Shaw, International Law, Eighth Edition, Cambridge 2017, 455; zie 455-457 voor de uitwerking met “the genuine link” tussen de nationaliteit van het schip en de uitbating ervan, waarmee misschien ook die van de eigenaar en charter toch in overweging zouden kunnen komen – dat weet ik niet).

De Aquarius vaart onder de vlag van Gibraltar (https://en.wikipedia.org/wiki/Aquarius_(NGO_ship)) dus, in het eerste geval, zouden de drenkelingen, zodra ze aan boord kwamen, eigenlijk zijn aangekomen in het Verenigd Koninkrijk. In het tweede geval moeten de mensen naar Duitsland worden gebracht voor hun eerste aanvraag want de eigenaar van het schip, SOS Mediterranee (zonder accenten), zit in Berlijn (https://twitter.com/SOSMedGermany). In het derde geval zouden ze, als niet naar Duitsland, wellicht naar België moeten denk ik omdat de hoofdzetel van Artsen zonder Grenzen, die samen met SOS Mediterranee met de Aquarius opereert, in Brussel is gevestigd.

Intussen nemen de Italianen gewoon nog steeds netjes de vele drenkelingen op die ze met eigen schepen meebrengen, zoals nu weer de 932 mensen van het schip Diciotti in Catania op 13 juni 2018 (http://www.lasicilia.it/news/cronaca/167470/sbarca-a-catania-nave-diciotti-con-932-migranti-a-bordo-anche-due-cadaveri.html). 

Conclusie

De Franse verontwaardiging over de Italiaanse beslissingen in de zaak Aquarius is niet op zijn plaats en komt me eerlijk gezegd behoorlijk hypocriet over (in het Steenkolen Frans: “Pardon monsieur Macron, mais vous aves du beurre sur ta tête”.)  Net als de algemene bejubeling van de grootmoedigheid van de Spanjaarden. Als het werkelijk zo erg is dat Salvini’s partij (weer) in de regering van  Italië is terechtgekomen, dan hadden de EU lidstaten eerder meer moeten doen om, zoals herhaaldelijk verzocht, de onevenredige last van de migrantencrisis te verlichten die Italië nu al jaren moet dragen door louter geografische factoren. En we hebben gezien hoe Frankrijk die last alleen maar heeft helpen verzwaren uit eigenbelang. Misschien is het leuk om te vertellen dat op de sociale media in Italië allerlei beschuldigingen worden geuit, aan het adres van Frankrijk, van neokolonialisme – daar wordt een deel van de armoede in de landen bezuiden de Sahara, die de mensen uit vooral de voormalige kolonies van Franrijk verdrijft, geweten aan de aanhoudende schuldenlast aan Franse instellingen en bedrijven. Ik zwijg daar verder over (zie voor de insinuaties bijv.https://www.facebook.com/mamafricaonlus/posts/2590945074264895; maar alles blijft daar verder zonder verwijzingen). Maar ik ben wel erg benieuwd naar de argumenten die teruggaan op het zeerecht. Indien ik daar meer over heb gevonden, meld ik me weer. 

Eindnoot. Mijn Facebook tekstje van 6 maart 2018

“De uitslag van de Italiaanse verkiezingen bezorgt de EU een nieuwe hoofdpijn. Ja, dat wordt een hoop gedoe om een regering te vormen met al die protestpartijen. Maar misschien had de EU meer bij de lidstaten moeten aandringen op een snelle en eerlijke verspreiding van vluchtelingen en migranten. Ze hebben Italië immers compleet laten barsten. Italië kon de migranten niet doorsturen. Afrikanen werden en worden bij Menton steeds weer teruggebracht naar Ventimiglia. Zijn migranten aan land gebracht in Italië, zo is de oorspronkelijke regel van “Dublin”, dan moet dat land voor de opvang zorgen (volgens mij VERORDENING (EU) Nr. 604/2013 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 26 juni 2013, Artikel 13: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/…). Eerlijk is eerlijk, zo redeneert men inmiddels geheel hypocriet, want zodra er een rubberboot met Gambianen bij Scheveningen landt, zullen de Nederlanders die ook gewoon opvangen. Geen bootje is natuurlijk ooit zover gekomen. Er zijn aanpassingen en uitbreidingen van de afspraken gekomen in 2013 en 2016 (Dublin III en IV,, waarvoor zie, met doorverwijzingen, https://ec.europa.eu/…/…/asylum/examination-of-applicants_en). Maar in de praktijk lijkt er van de overdracht van verantwoordelijkheid voor de opvang van migranten van het ene EU land naar het andere weinig terecht te komen: er is steeds gedoe over bijvoorbeeld de correcte manier van “dossiervorming” (waarvoor zie bijv. het evaluatierapport van Dublin III: https://ec.europa.eu/…/evaluation_of_the_implementation_of_…). Allemaal zeer gewichtige kost. Maar Italië mocht het intussen zelf uitzoeken. En nu zijn de verkiezingen grondig verstoord geraakt door xenofobe stress. En dan worden politici in andere Europese hoofdsteden opeens wakker met hoofdpijn. Tja, de hypocriete wijze waarop men uit eigen nationaal belang de Europese samenwerking frustreert verklaart toch ten minste deels het succes van het groeiende populisme in Europa.

N.B.: ik blijf overtuigd aanhanger van het Europese project maar besef steeds meer hoezeer het najagen van de belangen van de natiestaten – “de natiestaat” die bij ons in Baudet helaas een kruisvaarder heeft gevonden – het succes van het project bedreigt.

(Facebook 6 mei 2018, met verwijzing naar https://www.theguardian.com/world/2018/mar/06/italy-germany-election-coalition-eu-crisis-angela-merkel).

Update 18 juni 2018: De migranten die oorspronkelijk op de Aquarius uit de nabijheid van Libische wateren langs Malta en Italië zijn gebracht, zijn afgelopen week verdeeld over drie schepen (waaronder de Aquarius) en compleet met verzorgers (psychologen, sociaal  werkers, vertalers etc.) naar Valencia gebracht (in tegenstelling tot wat Rop Zoutberg op het NOS journaal suggereerde met zijn beeld van migranten die verstoken van hulp een week lang moesten “ronddobberen” op de zee). Daar gisteren aangekomen, is bepaald dat ze zouden worden verdeeld over in ieder geval de steden Valencia, Barcelona en Madrid (die een structuur daartoe op het niveau van stedelijk overleg paraat hebben). Zoals ik stelde in mijn tekst, ziet het er naar uit dat de nieuwe regering van Spanje mooie sier wil maken met het genereuse gebaar van deze opvang (net zoals ze nu worden gevierd in bijvoorbeeld The Economist om hun vooruitstrevendheid in het grote aandeel vrouwelijke bewindslieden; terwijl ze nog steeds hebben verzuimd zich in te spannen voor de vrijlating van de Catalaanse politieke gevangenen). Inderdaad werd de pers met busladingen naar de haven gebracht om de aankomst groots te verslaan. PR-momentje! Ignasi Calbó, coordinator van de vluchtelingenopvang in Barcelona (de stad die nu Aquarius-100 mensen vanuit Valencia opneemt), vindt nu echter wel dat de nieuwe socialistische regering het humanitaire gebaar van de verwelkoming van de Aquarius migranten ook moet ondersteunen met financiering. “We’ve had 10 years of the People’s party who have done nothing to deal with refugees and immigration and have done nothing for the cities that are in the frontline when it comes to migration.”
(https://www.theguardian.com/world/2018/jun/18/barcelona-calls-for-extra-state-aid-to-help-settle-aquarius-arrivals).
     “De regering van Rajoy heeft tot nu toe [2016] verboden, in naam van de eenheid van de Spaanse soevereiniteit, dat Catalonië voor eigen verantwoordelijkheid [en dus rekening] 4500 vluchtelingen zou opnemen. Gelet op het aantal mensenlevens dat ermee op het spel staat, is het een triest en miserabel verbod, dat ook demonstreert hoezeer voor Madrid de soevereiniteit en de macht prevaleren boven de kwaliteit van leven van de betrokken personen” (Tremosa i Balcells, Ramon & Aleix Sarri i Camargo. L’Europa Que Han Fet Fracassar: El Centralisme D’estat Contra La Integració Europea. Barcelona: Editorial Pòrtic, 2016, citaat op p. 184: “El govern de Rajoy fins i tot ha impedit, en nom de la unitat de la sobirania espanyola, que Catalunya pogués acollir 4.500 refugiats per si mateixa. Un acte trist i miserable pel nombre de vides humanes que hi ha en jou, i que demostra que a Madrid la soberania i el poder estan per sobre de la qualitat de vida de les persones.” Toegevoegd op 22 juni 2018).

 

De tweetaligheid in Catalonië als koloniaal instrument (De Catalaanse Troebelen 29)

De minister van Cultuur in de nieuwe regering van Catalonië, Laura Borràs i Castanyer, heeft deze week ter introductie van haar toetreding het Castiliaans (=Spaans) een “opgelegde taal” genoemd. Het gedwongen gebruik van het Spaans, de “linguistische substitutie”, maakt volgens haar deel uit van het “kolonisatieproces” dat Catalonië heeft moeten ondergaan (https://www.elperiodico.com/es/politica/20180529/laura-borras-consellera-cultura-manifiesto-koine-bilinguismo-6846737). 

Zoals ze eerder had verklaard als mede-ondertekenaar van het manifest van de Grup Koiné op 31 maart 2016 (voor haar ondertekening, zie http://llenguairepublica.cat/prodsite/wp-content/uploads/2016/04/Llista-tancada-de-primers-signants-llegida-al-Paranimf.pdf), vond de gedwongen subsitutie van de endogene taal van Catalonië (dus “van binnen uit ontstaan”) door die van de politieke overheersers plaats vanaf de annexatie van Catalonië in 1714 (voor de tekst van het manifest van de groep Koiné, een verzameling taalkundigen,onderwijsdeskundigen, schrijvers, vertalers en juristen, dat uitdrukkelijk gericht is op de “linguistische normalisatie van het onafhankelijke Catalonië”, in versies van october 2015 en maart 2016, zie http://llenguairepublica.cat; of https://estaticos.elperiodico.com/resources/pdf/3/6/1459435084463.pdf?_ga=2.15948016.795179698.1528356009-2092597051.1501226203)
       

Laura Borràs i Castanyer (foto 15 october 2016 Wikimedia Commons, attr. “Catosfera”)

De Catalaanse taal (en cultuur) heeft de twee eeuwen van Castiliaanse taaloverheersing overleefd, over de gehele duur in de private sfeer en vanaf het midden van de 19e eeuw ook in de publiekelijk zichtbare culturele bovenlaag dankzij een grotendeels clandestiene “wedergeboorte” (de “Renaixença”) zodat die zich gezond en wel kon manifesteren in de vrijheid van de Tweede Spaanse Republiek (1931-1939). Maar daarna werd de taal opnieuw onderdrukt, over de gehele linie vanaf 1939, met de wraakzuchtige ongenadigheid van de Franquistische dictatuur. Ook na de transitie naar een constitutionele parlementaire monarchie in 1978 is de onderschikking van het Catalaans gehandhaafd gebleven. De taalkundige overheersing door het Castiliaans is sindsdien, net als tijdens de periode van Franco, nog in de praktijk verder in de hand gewerkt door de bevordering van de immigratie van Castiliaans-sprekenden als onwillekeurig instrument van de taalkundige kolonisatie (“la utilització d’una immigració arribada de territoris castellanoparlants com a instrument involuntari de colonització lingüística”). Ondanks de wisselende mate waarin de taal politiek en juridisch nog kon worden gewaarborgd, in het regionaal bestuur en het onderwijs, is toch het Catalaans een levende taal gebleven. Die taal is ook nadrukkelijk zuiver gebleven en dus door de praktische “onderdompeling” (“immerció”), als het ware in een Castiliaans badwater, niet gedegradeerd tot een een soort dialect van het Castiliaans.

De Groep Koiné klaagt de politieke ideologie van de “tweetaligheid” van Catalonië aan met de gedachte dat het abnormaal is, en in iedere andere context zal dat ook zo algemeen worden geacht, dat een regering de verdringing zou aanmoedigen van een inheemse taal door de taal van immigranten. De tweetaligheid was en is een instrument van Spaanse overheersing. 

 

Oké, Laura Borràs zet dus mooi de toon voor het beoogde beleid van de nieuwe regering van Quim Torra. Die gaat met de blik gericht op de realisatie van de Catalaanse Republiek binnenkort onderhandelen met een eveneens nieuwe regering van Spanje, waarin de Catalanisten felle tegenstand zullen ondervinden van onder meer minister Josep Borell, Catalaan van geboorte maar een overtuigd unionist en onbehoorlijk aggressief tegenstander van de Catalaanse onafhankelijkheid.  

De tegenvoeter van Laura Borràs in die Spaanse regering is Màxim Huerta. Deze huidige Spaanse minister van Cultuur stelde in 2010 dat hij “al dat Catalaanse gedoe maar heel provinciaal” vond en dat hij “schijt in de sodemieter van de seperatisten” (“A mi todo esto del estatut me parece tan provinciano…”; cf. “Me cago en el puto independentista”, een variatie op de Spaanse zegswijze “ik schijt in de melk van de hoer die jou heeft gebaard”, maar dan nu met een manhoer, dus zonder melk – of zou dat een melkhoer zijn ? – kortom zijn gekwetter is alleszins erg onbeschaafd: http://elmon.cat/politica/nou-ministre-cultura-esborra-piulada-racista-sobre-persones-negres-franca). Ook heeft hij gemeend allerlei xenofobe en racistische kreten te moeten twitteren zodat je begrijpt waarom er nu al wordt geroepen om zijn aftreden (http://elmon.cat/politica/jxcat-demana-que-nou-ministre-cultura-no-prengui-possessio). 

Onthoud die naam: Màxim Huerta. Deze man is duidelijk een aanwinst voor de regeringsploeg van de Spaanse PSOE!

Màxim Huerta op de boekenbeurs van Madrid in 2016 (Wikimedia Commons attr. Dicasto)

Màxim Huerta op de boekenbeurs van Madrid in 2016 (Wikimedia Commons attr. Dicasto)

 

Update 13 juni 2018. Nog maar net geïnstalleerd als minister van Cultuur van Spanje, is Màxim Huerta – de grote belofte van de PSOE – misschien alweer op weg naar buiten. Hij blijkt vorig jaar te zijn veroordeeld voor belastingfraude en daarbij ging het om grote bedragen (https://politica.elpais.com/politica/2018/06/13/actualidad/1528873407_405868.html). (Kun je dan nog een verklaring van goed gedrag krijgen? Waarom wist “men” dat niet? Wordt zoiets verzwegen?) De huidige regering, waar hij dus deel van uitmaakt, kon alleen maar bestaan omdat men de vorige heeft laten vallen vanwege gebleken (en tevergeefs verdoezelde) corruptie in de regeringspartij (PP). Met deze man, die een paar jaar geleden heeft gekwetterd te schijten in [de moedermelk van] de hoeren die de Catalanisten hebben gebaard, probeerde de Spaanse PSOE regering dus de culturele belangen van het land te beheren en te bevorderen. Wat je noemt een shit-cultuur.