“De huidige situatie doet denken aan de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog. Net als Hitler, gooit Trump ons wereldbeeld omver. Net als de toenmalige Britse premier Chamberlain proberen Europeanen met deals en diplomatie de situatie rond Groenland te sussen.” (https://www.trouw.nl/…/de-situatie-in-europa-is-veel…/) Rob de Wijk vergelijkt de huidige situatie van appeasement (de toegevende accommodatie van het imperialisme van de USA) terecht met die van de laat 1930er jaren. Zijn vergelijking sluit naadloos aan bij de in na-oorlogs Nederland dominante lezing van de geschiedenis van de aanloop naar WO2: deze aanloop verliep volgens het gebruikelijke rijtje via de militarisatie van het Rijnland (1935), de Anschluss van Oostenrijk (1938), de annexatie van Sudetenland (1938) tot de inval van Polen (1939) en de Blitzkrieg (1940) –– u weet het allemaal nog wel van uw schooltijd.
.

Maar: “De oorlog begon in Spanje” (Hans Dankaart, Jaap-Jan Flinterman, Frans Groot, Rik Vuurmans, De oorlog begon in Spanje. Nederlanders in de Spaanse Burgeroorlog 1936-1939, Van Gennep Amsterdam, 1986).
.

Steevast wordt in de collective herinnering van de Nederlandse Goegemeente de kolossale confrontatie tussen fascisten en antifascisten in Spanje overgeslagen of althans in subhoofdstukjes weggemoffeld. (Om ook maar te zwijgen over de talloze conflicten die, al dan niet na een verheviging van koloniale expansie, toewerkten naar de-kolonisatie in Africa, Azië, en Zuid-en Midden America.) De fascistische uitkomst van de Spaanse burgeroorlog (1936-1939) is in de hand gewerkt door de weigering van de zogenaamd liberale wereldmachten om tegenwicht te bieden aan de opmars van het fascisme: want, eerlijk is eerlijk, hier waren ze maar wat blij dat de linkse krachten (die zich inspanden voor het behoud van de de Spaanse republiek) een fikse draai om de oren kregen en dat de zakelijke belangen van westerse mogendheden zouden worden beschermd en bevorderd (cf. Douglas Little, Malevolent Neutrality. The United States, Great Britain, and the Origins of the Spanish Civil War, Cornell Univ. Pr. 1985). De liberalen, Christendemocraten en andere anti-revolutionairen hebben in Nederland altijd de grond- en boventoon in de politiek bepaald, zoals ze dat nog steeds doen. Nederlanders stonden in de kwestie van de antifascistische strijd in Spanje duidelijk liever op rechts dan op links en dat is gelet op de fascistische uitkomst achteraf nogal ongemakkelijk.
.

Vandaar de geschiedsvervalsing. Medeplichtigheid aan de opmars van het fascisme is aldus in de collectieve herinnering weggepoetst door de Spaanse burgeroorlog uit zijn verband te trekken en te beschouwen als een apart subhoofdstukje in de geschiedenis. Datzelfde zie ik Rob de Wijk doen met de openingszinnen van zijn column. “Komen we in Europa ooit voorbij het stadium dat we denken te leven in een wereld die we wensen, in plaats van een wereld zoals die is? In die gewenste wereld zijn waarden belangrijker dan belangen. Bevolkingen lijken zich drukker te maken over het lijden van de bevolking in Gaza of Iran, dan over hun eigen veiligheid die door Trump op het spel wordt gezet.”(https://www.trouw.nl/…/de-situatie-in-europa-is-veel…/)). De suggestie wordt gewekt dat pro-Palestina activisten zich hebben staan blindstaren op een secundair probleem dat niets te maken zou hebben met het ECHTE gevaar? Pro-Palestina activisten hebben keer op keer duidelijk gemaakt dat het gedogen of zelfs deelnemen aan de genocide op de Palestijnen de kern raakt

van de afbraak van het internationaal recht waaronder het algemeen humanitair recht. Gaza is geen subhoofdstuk. De VS, Israel en de EU hebben gezamenlijk aan de wortels van de Rules-Based Order gezaagd. Maar de Wijk wil het verband niet leggen. Want dan legt hij als bepalend opiniemaker zijn stilzwijgende medeplichtigheid bloot. En terwijl de Palestijnse kwestie aldus terzijde wordt geschoven als bijzaak die mensen zou hebben afgeleid van “de hoofdzaak” (Trump’s rechteloos imperialisme) , krijgen de activisten die WEL het verband hebben gezien eigenlijk een veeg uit de pan alsof de mensen die zich daar druk over hebben gemaakt voor een rookgordijn zouden hebben gezorgd. GASLIGHTING!